|


  
    
  

(Yule, Yul, Jul, Joel, Winterzonnewende, Midwinter)
(Rond 21 december)



 Twee
thema’s domineren het
Winterzonnewendefeest:
De geboorte van de zon en de strijd tussen duisternis en licht.
U mag dit concept van licht en donker niet opvatten als goed
versus kwaad: licht en donker vullen elkaar aan en vormen het
evenwicht dat wij nodig hebben. De strijd wordt vaak voorgesteld
als een gevecht tussen koning Eik (licht) en koning Hulst
(donker), waarbij, met Yule, koning Eik wint.
 

Yule is de langste nacht. Tussen 20 en 22 december bereikt de
zon op het noordelijk halfrond zijn laagste stand. We nemen aan
dat dit ook al in de Steentijd een belangrijk moment was, want
een aantal
megalithische bouwwerken zijn zodanig ontworpen dat
het zonlicht met Midwinter in het binnenste van de tempel kon
vallen. Dat is bijvoorbeeld het geval bij
Newgrange in Ierland.
Ook
Stonehenge is door de druďden gebouwd, om de bewegingen van
de zon te kunnen meten en het wisselen van de seizoenen te
kunnen bepalen. Het werkt eveneens als een soort "Jaarwiel".
In deze Yulenacht herschenkt de Godin het leven aan het Licht,
en de Zon keert weer.
Deze nacht herneemt zich jaarlijks rond 22 december, wat wij
Yule of het Joelfeest noemen, ook gekend als de
winterzonnewende, wanneer de
zon haar laagste punt bereikt heeft en vanaf deze dag terug meer
licht gaat geven, tot en met Litha.
  


 Omschrijving
van Yule:
Als
we ons afvragen wat nou precies gevierd werd met Midwinter, is dat
eigenlijk niet zo heel duidelijk. Vaak wordt de terugkeer van het
licht gelijkgesteld met de geboorte van de Zonnegod, maar dat is een
beetje te simpel voorgesteld. In West~Europa is de zon zelden als
belangrijkste God van een bepaalde groep of stam aanbeden. De zon
werd wel gezien als een belangrijke factor in de jaarcyclus, maar
meestal niet zo belangrijk als de Vegetatiegod, ook wel genaamd de
God van Dood en Wedergeboorte, die zich offerde in de vorm van het
graan, wat we met Lughnasadh vieren. Het is niet deze Vegetatiegod
die met Yule geboren wordt. Immers, het zaad is de grond nog niet
eens in ~ dat vieren we pas met Imbolc ~ en er komt zeker nog niets
boven de grond uit.
Als de Vegetatiegod geboren wordt, dan is het in
de vorm van alle gewassen die in het late voorjaar en de zomer boven
de grond uitkomen. Daardoor vieren we met Yule eveneens de God
Cernunnos, Heer van bossen, velden en van het wild.
(Al wordt
Zijn rijk met de dag kleiner, waarvan wij ooit nog veel spijt gaan
krijgen)!
Ook Hij stelt zich voor als "Zonnegod" in de zin van de terugkeer
van de bevruchting en als zaaier van het nieuwe leven. Die terugkeer
wordt weerom van kracht door de toename van het Licht van de Zon.
(Ying & Yang).
Cernunnos sterft niet met Lughnasadh,
in de zin van graangod Lugh.
Cernunnos sterft af met Mabon, wanneer het jachtseizoen
weer geopend wordt en alle groenten en fruit reeds geoogst zijn.
Cernunnos staat voornamelijk
ook voor al het "wild" in de Natuur (jacht). Verder kennen we
hem als "De Groene Man", waardoor hij de winter doorstaat en
overleefd. Daarnaast heeft Yule zijn oorsprong, NIET in de Keltische
religie, maar ontspringt uit de Germaanse religie, welke we
gedeeltelijk verder
benaderen in het onderdeel "Paganisme" (De Germaanse feesten)
en onder "Het Godsbeeld" (Odin ~ Wodan).
Jul (Yule ~ Joel) duurde van 20 > 22 december tot (ongeveer) met 6
januari.
Het werd in bepaalde streken ook de 12 Joeldagen genoemd. (Twelve days of Yule).
6 Januari, wat ons door de kerk opgelegd werd als "Driekoningen"
is de afsluiter van de originele paganistische Joeldagen, ook
wel "Dertiendagh" genoemd, al viel die dag niet op 6
januari, daar Joel ook niet altijd op dezelfde dag gevierd werd.
Dertiendag(h), soms Dertiennacht, staat in de nedere landen
bekend als afsluiter van de Joeltijd. Waar de Joeltijd twaalf
gewijde (Weihnachten) kent, volgde de dertiende dag als
afsluiter op de Midwintertijd. Dertiendag wordt nog steeds
gevierd, maar staat nu bekend als
Driekoningen. Het vieren van
Dertiendag viel niet steeds op dezelfde datum in tegenstelling
tot Driekoningen.
Daar Joel ook niet steeds op dezelfde dag
viel, en dan nog naargelang van streek tot streek gevierd werd,
is historisch gezien er ook geen vaste datum voorbehouden!
Kerstdag staat vast op 25 december, dus ook
Driekoningen.
Met Yule (midwinter) word de nieuwe God geboren en deze verouderd een jaar
per dag.
Met
Dertiendagh wordt de nieuwe God als voorwaardig aanschouwd en
daarmee wordt de Yuletide of Joeltijd dan ook afgesloten, om het
wiel van het jaar zijn verdere gang te laten gaan en wij de
verdere ontwikkelingen kunnen betrachten en vieren tijdens het
verloop van het nieuwe Jaarwiel. De Yuleviering die wij
momenteel kennen, heeft een Keltisch tintje
meegekregen, door toedoen van de versmeltingen tussen de Keltische
en de Germaanse mythologie en folklore.
In de
Germaanse mythologie is deze
dag gewijd aan
Freyr, de Germaanse vruchtbaarheidsgod.
Hier werden twee religies samengevoegd, door de samensmelting
van twee volkeren, de Kelten en de Germanen. De mythe werd
wederzijds bijgeschaafd met hun "folklore".
Yule werd echter niet op alle plaatsen op dezelfde wijze of op
dezelfde tijd gevierd.
De verwarring ontstaat hier door toedoen van 3 goden: "Lugh,
Cernunnos &
Freyr".
Elk van deze goden zijn vegetatiegoden en goden van de jacht.
Daarom moet je deze goden als 1 eenheid zien of een "drie-eenheid",
daar ze alle drie voor hetzelfde doel staan; bevruchting, groei
en oogst.

Naast de landbouw was de veeteelt een belangrijk middel van
bestaan voor vele mensen, en dan is de geboorte van jonge dieren
een belangrijk gegeven. In
heidense beschavingen werd de
geboorte van dieren vaak vergeleken met de geboorte van de God (Cernunnos),
maar met Midwinter is nog geen sprake van jonge dieren, dat komt
pas in het voorjaar (rond Ostara en Beltane).
Midwinter is dus niet de geboorte van de God als vegetatie of
als dier, maar wat dan wel? Om dit feest te begrijpen moeten we
het samen met Midzomer bekijken. Midzomer is een keerpunt,
waarbij de kracht van de zon niet langer toeneemt. Vanaf
Midwinter heeft heel de natuur in het teken van groei en toename
gestaan. Die groei wordt met Midzomer een halt toegeroepen en
vanaf dat moment gaan langzaam maar zeker afbrekende krachten de
boventoon voeren. Alle eenjarige planten sterven af, de een wat
eerder, de ander wat later. Loofbomen laten hun bladeren vallen.
Vanaf Yule krijgt de zon haar krachten terug en dit is weerom
het begin van de nieuwe cyclus in het wiel van het jaar. De
Nieuwe God met de vele namen wordt herboren (Cernunnos
~
Lugh ~
Freyr ~
Wodan ~
Odin)
en de Aardse Natuur hervat stilaan zijn nieuwe kringloop van het
Nieuwe Zonnejaar.
Het nieuwe licht is weerom geboren en dat mag
best gevierd worden.
Zo vieren we immers steeds een "begin" en een "hoogtepunt".
Om
een "einde" kunnen we divineren en terugmijmeren in de tijd.
Nu ja, wat maakt het feitelijk allemaal uit?
't IS FEEST met Yule! Een lange donkere nacht om uitbundig te
vieren bij Yuleblok en kaarslicht. Maak er gewoon een gezellige
avond van!
*** WAAROM
Kerstmis altijd op 25 december valt? Dát ligt dan weeral aan de
kerstening van de
Mithras religie en niet aan het
Yulefeest.
  


Doel
van
Yule:
Deze nacht is de langste nacht. De Zon keert weer, geboren uit de
donkere en voedende schoot van de Moeder, de
Grote Godin. De Heer
van de Dood is de Heer van de Wedergeboorte, en duisternis maakt nu
plaats voor het licht als elke dag langer wordt. In deze nacht
herinneren wij ons dat duisternis niet leeg of niet beangstigend is.
Het is het oneindige vermogen waarin het licht wordt geboren. In
deze nacht verheugen we ons, want de dromen die we hebben gevonden
in de droomtijd verschijnen nu voor ons. In deze nacht ontsteken we
het licht van de hoop, want het licht keer terug en daarmee het
nieuwe leven. We branden de vreugdevuren van nieuwe hoop.
Symboliek:
De
twee tegengestelde krachten in de natuur, van groei en afbraak, zijn
in volksverhalen vele eeuwen, en waarschijnlijk duizenden jaren
lang, voorgesteld als de strijd tussen twee vorsten. Met name in
Engeland werden ze vaak voorgesteld als Koning Eik en Koning Hulst.
Koning Eik is de groeikracht in de natuur die met Yule Koning Hulst,
de afbrekende kracht, verslaat. Koning Hulst is op het toppunt van
zijn kracht en daarom is het hulstblad een symbool dat we nog steeds
in kerstversieringen tegenkomen, maar hij heeft zijn tijd gehad en
moet het veld ruimen voor Koning Eik. Het is ook een symbolische strijd tussen licht en duister. Deze
strijd wordt tijdens Yule gesymboliseerd door een rituele tweestrijd
tussen Koning Eik (God van de wassende zon) en zijn broer Koning
Hulst (God van de afnemende zon). Koning Hulst regeert van Litha (21 juni) tot Yule (21 december).
Dus
Koning Eik wint de strijd en regeert tot 21 Juni.
Viering
van het Yulefeest:
Je kunt om
het Yulefeest op te luisteren hulstbladeren en maretak (mistletoe)
ophangen. Groenblijvende takken en rode bessen symboliseren in deze
donkere dagen dat de natuur weer groen zal worden en zal gaan
bloeien.
Het Joelritueel leent zich bij uitstek om zaken die al een tijd
vastzitten opnieuw in beweging te brengen. Probeer datgene dat is
vastgelopen een bepaalde vorm te geven en verricht er dan een
handeling mee die de beweging uitbeeldt. Stel dat je het gevoel hebt
dat de relatie met een vriend, vriendin of familielid een beetje is
vastgelopen. Je maakt dan iets dat voor jou deze persoon uitbeeldt,
bijvoorbeeld door een foto van die persoon te nemen, of een voorwerp
dat je van deze persoon hebt gekregen. Leg dit voorwerp midden in de
Cirkel en loop er driemaal widdershins (tegen de klok in) omheen.
Daarna neem je het voorwerp in je hand en loopt er driemaal deosil
(met de klok mee) de Cirkel rond. Door widdershins te lopen laat je
dingen achter je. Je laat daarbij het voorwerp liggen, waarmee je
aangeeft dat je niet deze persoon achter je wilt laten, maar wat er
tussen jullie is gekomen. Door deosil te lopen bouw je iets nieuws
op. Door het voorwerp hierbij mee te nemen geef je aan dat je samen
met deze persoon iets nieuws wilt opbouwen en dingen weer in
beweging wilt zetten. Als je het ritueel met anderen doet kan elk op
deze manier iets uitbeelden dat is vastgelopen en weer op gang gezet
moet worden. We wensen je een fijne Yuleviering, waar je nog vaak met veel
plezier aan terug zult denken. Moge wat je in beweging hebt gezet in
beweging blijven zolang jij dat wilt.
Gebruiken
rondom Yule:
Met Yule werden vanouds grote vuren aangestoken. Ten dele is dat om
de terugkeer
van het licht te vieren, maar vuur heeft ook een
transformerende werking. Het vuur heeft de vonk van het goddelijke
in zich, de vonk die elk jaar opnieuw na de winter Moeder Aarde zal
bevruchten. Daarom werd met Yule een groot blok eikenhout verbrand,
het Yuleblok. De as hiervan werd met Imbolc over de akkers
gestrooid. Het vuur vernietigt de vruchtbaarheid van de eik niet,
maar transformeert en verjongt deze groeikracht om ook in het nieuwe
voorjaar weer de vegetatie te laten groeien. Je kunt om het Yulefeest op te luisteren hulstbladeren en maretak
(mistletoe) ophangen. Groenblijvende takken en rode bessen
symboliseren in deze donkere dagen dat de Aardse natuur weer groen
zal worden en zal gaan bloeien. (Voor zover de mens dat nog zal
blijven
toestaan).
Het
Yuleblok:
Het
Yuleblok was meestal een stuk eikenhout dat in de haard gebrand werd
en dat met wijn besprenkeld werd en waarover veldvruchten gestrooid
werden. Naast wijn en vruchten werden soms ook bepaalde kruiden in
het vuur gegooid of op het blok gebonden. De as van het Yuleblok werd over de akkers gestrooid voordat er
gezaaid werd. Het restant van het Yuleblok werd goed bewaard, want
daarmee werd het nieuwe Yuleblok aangemaakt. Vandaag de dag kennen we het gebruik van het Yuleblok nog enkel
onder de vorm van een cake of van ijsroom, als de zo befaamde
"Kerststronk". Bon apetit!
Andere
benamingen voor Yule:
Midwinter, winterzonnewende, winter solstitium, Joel, Alban Arthan(Licht van Arthur),
Sun Return, Saturnalia, Finn’s Day, Yule tide, Festival of Sol,
Great day of the Cauldron, festival of Growth, Winternachtevening.
*
Kerstmis? ... De christenen hebben, naast meerder
paganfeesten, ons Yulefeest
eveneens "geleend" om er het misleidende "Kerstfeest" van te maken.
Zij vervangen het licht en de zon door hun "messias", met daar rond
het al even misleidende en verwarde verhaal over hun "Jezus
Christus". Daardoor kunnen we stellen dat Kerstmis "ergens" één van de laatste
benamingen is voor Yule. (Zij het onder een totaal vertekend en verwarrend beeld). "GOD JUL",
wensen de
Scandinaven je (nog steeds) toe!

De
tijd van Wanorde


  
Pagans noemen de periode tussen Samhain en Imbolc ook wel de tijd
van wanorde. Hoewel de God van de zon wordt wedergeboren met de winterzonnewende,
heeft Hij met Imbolc pas genoeg kracht om orde te scheppen in de
wereld. Niettemin is winterzonnewende een tijd van inspiratie,
vooruitblikken, een nieuw begin, uitgelatenheid en ook een beetje
van kattenkwaad.

Met Yule staat de zon op haar laagste punt en daardoor is deze nacht
de langste
nacht van het jaar. Dit is het hoogtepunt van de winter.
Vanaf nu worden de dagen weer langer ~ het licht heeft de duisternis
overwonnen. Met Yule geef je elkaar cadeaus en het huis wordt
uitbundig versierd met dennentakken en hulst. Het is een feest dat
ook door andere religies is overgenomen. Na afloop wordt de boom op
de langste nacht van het jaar verbrand, een oud gebruik dat de
terugkeer van het licht symboliseert. Een ander oud gebruik is de wenstak (wish branch). De tak zet
je in een bak met zand. Iedereen die wil kan 3 wensen op briefjes
schrijven, die in de tak worden geknoopt met rode linten. Schrijf
een wens voor jezelf, een wens voor iemand die je dierbaar is en een
wens voor de wereld. Op Yulenacht kun je de tak buiten verbranden;
de rook neemt dan jou wensen mee naar de Godin en de God. Yule wordt bestempeld als één van de grootste
paganfeesten van het
Jaarwiel.
En hierbij wensen wij iedereen ende alleman dit jaar een
vreugdevol Joelfeest toe!
Een tijd van vreugde, bezinning en betere voornemens.
Ook een periode om even terug te blikken in de tijd.


Blessed
Yuletide!

    

  

 |