Het woord rune betekende oorspronkelijk "geheim". Het Oudnederlandse werkwoord en het Middelnederlandse runen betekende "fluisteren" of een "geheime bespreking houden".
De runen vormen een alfabet dat vanaf voorchristelijke tijden tot de 13e eeuw door de Germaanse stammen in Noord Europa werd gebruikt. Het woord is afgeleid van rúna, een Oudgermaans woord dat fluistering, geheim of mysterie betekent.
Er zijn enkele Germaanse runenalfabetten die runenreeksen worden genoemd en die alle nauw aan elkaar verwant zijn. Er is echter veel variatie, zowel in de vormen van de symbolen als in het aantal runen dat ze omvatten.
De Kelten gebruikten een runenalfabet dat men het Ogham noemt en vernoemd is naar de vroeg-Keltische godin Ogma.
Het Ogham verschilt in tekens van de Germaanse futhark runen (zie "Geschriften").
Hier beschrijven we het oud Germaans alfabet, wat men ook gebruikt om te divineren.

Over wie de makers waren van de oudste runen is het laatste woord nog niet gesproken. Sommige deskundigen noemen de taal die op de oudste inscripties staan "Oernoords". Ze gaan ervan uit dat de makers van de runen uit Denemarken, Zweden en Noorwegen komen. Door contacten tussen Denemarken en het Romeinse Rijk zouden de Scandinaviërs in aanraking gekomen zijn met het Latijnse- of met het Noord - Etruskish alfabet. Vervolgens hebben de noorderlingen deze tekens overgenomen voor hun runenreeks. De verschillende Noord - Etruskische alfabetten vertonen van alle alfabetten de grootste overeenkomst met de runenreeks.
Hoe dan ook, de oudst bekende runenreeks of verzameling runen is het Oude Futhark. Soms wordt gesproken van het Algemene Germaanse Futhark of de Lange Runenreeks(een misleidende naam, want latere reeksen zijn langer). Evenals het Griekse alfabet bevat de reeks 24 runentekens in een specifieke volgorde. Eigenlijk vormen de runen geen 'alfabet'. Het woord alfabet, of minder bekend "abecedarium", betekent een reeks tekens die net als het Grieks, Hebreeuws, Romeins en Gaelisch alfabet beginnen met de tekens alfa en bèta of hun equivalenten A, B enz. letterreeksen met een andere volgorde hebben een andere naam.
De runenreeks begint met de letters F, U, Th, A, R, K en daarom zijn runen alfabetten bekend als "futhark". Maar of we de reeks nu een alfabet of een futhark noemen, de runen zijn veel meer dan fonetische tekens voor de uitwisseling van informatie. Elke rune is een strak omlijnd concept met een symbolische betekenis. Taalkundig heeft het woord rune een mysterieuze bijbetekenis. Men gelooft dat het woord afkomstig is van de Indo-Europese wortel "Ru", dat "iets mysterieus of geheim" betekent. Het woord zelf heeft associaties met de zorgvuldig bewaarde geheimen van spiritualiteit en magie.

* Oorsprong van runen:

Geleerden zijn het nog steeds niet eens over de oorsprong van het futhark, het runen alfabet. Vroeger leken de runen geen aanwijsbare voorlopers te hebben. Er waren geen tekens van hun oorspong, afgezien van en paar archeologische vondsten uit de tijd waarin ze voor het eerst werden gebruikt. Maar het gebrekkige materiaal heeft onderzoekers er niet van weerhouden vele alternatieve theorieën te bedenken. Rond 1870 opperde de Deense geleerde L.F.A. Wimmer dat de runen ontleend waren aan het Romeinse alfabet. Volgens hem waren ze door één persoon gecreëerd als geheime code. Zijn ideeën werden in 1938 uitgewerkt door Sigurd Agrell, die weinig overtuigend, stelde dat de runen van Latijnse handschriften waren afgeleid. Hij geloofde dat de Goten ze als eersten hadden gebruikt, maar dat kon hij niet echt bewijzen. De meest waarschijnlijke theorie, gesteund door archeologische bewijsstukken, werd opgeteld door C.J.S. Marstrander en M Hammarström respectievelijk in 1928 en 1930.
Zij beoogden dat de runen waren afgeleid van het Noord - Italisch, een vorm van het Etruskisch alfabet.
Voor de opkomst van de Romeinen trokken geletterde Etruskische handelaars langs de handelsroute vanuit Italië door Midden - Europa naar de kust van de Baltische Zee.
De Etruskische cultuur was zeer invloedrijk in Midden - Europa. Dat is te zien aan de motieven op Keltische en Germaanse voorwerpen uit de 6e eeuw v.C., die duidelijk Etruskisch van stijl zijn. Een verzameling van 26 bronzen helmen, in 1812 ontdekt bij Negau ("Stiermarken", bij de Oostenrijks - Kroatische grens) vormt een bewijs voor de Etruskische theorie. De helmen dateren van rond de 2e eeuw v.C. Ze bevatten inscripties ter ere van Germaanse goden, geschreven van rechts naar links in Noord - Italisch schrift.
Eén inscriptie was een gelofte, harigasti teiva: "voor de god Harigas" (een oorlogsgod). Waarschijnlijk hadden de letters van het Etruskisch alfabet betekenissen, net als die van het Grieks en het Hebreeuwse alfabet. We kennen die betekenissen niet, maar ze kunnen in runentekens zijn overgeleverd. Als de Etruskische oorsprong van de runen te dateren valt, is dat waarschijnlijk tussen 250 en 150 AD, toen een geniaal persoon het Noord - Italisch alfabet omvormde tot het runen alfabet.

* Functie:

Naast communicatie hadden de runen waarschijnlijk ook een decoratieve en een magische functie. Runen werden gekrast op wapens, sieraden, stenen en gebruiksvoorwerpen. Het lijkt er sterk op dat de vroegste runeninscripties meer van decoratieve aard waren dan dat ze voor communicatiedoeleinden gebruikt werden. De teksten bestaan over het algemeen uit korte runenreeksen, vaak zelfs slechts een woord. Ze vertellen dan iets over de schrijver of geven een opdracht. Er zijn runenwoorden die iets vertellen over het object of het materiaal waarop geschreven is. Daarnaast denken onderzoekers dat sommige woorden een magische betekenis gehad hebben. De woorden waar het dan om gaat zijn onder andere: alu (bier), auja (heil, geluk), labu (uitnodiging), laukaz (look) en lin (linnen).
In de verhalen uit de Noordse mythologie wordt aan het woord runen een andere betekenis gegeven, nl. die van wijsheid, kennis van het verborgene. In de Hávamál wordt verteld van Odin, die in zijn eindeloze zoektocht naar meer wijsheid, zichzelf 9 nachten lang aan de wereldboom, Ygdrassil, ophing, waarna hij tot inzicht kwam dat het geheim achter de runen diep in zijn eigen binnenste verborgen zat.

* Odin's ontdekking der runen *
(Odin's versregels uit "Het lied van de Hoge").

Gewond hing ik in weer en wind aan de galg
Negen lange nachten
Doorboord door een speer, verpand aan Odin
Opgeofferd, mijzelf aan mijzelf
De wijzen weten niet
Waaruit de wortels van dat eeuwenoude woud voortkomen
Ik kreeg geen brood
Ik kreeg geen hydromel
Ik zag de diepten
Met een luide schreeuw greep ik de runen
En viel toen uit de boom
Negen wijzen van macht leerde ik
Van de vermaarde Bólthorn, Bestla's vader
Hij schonk me een slok kostbare hydromel in
Gemengd met magische Odhroerir
Ik groeide en gedijde goed
Woord van woord gaf mij woorden
Daad van daad gaf mij daden
Je zult runen vinden en leesbare strofen
Erg sterke strofen, erg krachtige strofen
Strofen die Bólthorn kleurde
Gemaakt door machtige krachten
Gegraveerd door de profetische god
Voor de goden door Odhinn, voor de elfen door Dain,
Ook door Dvalin voor de dwergen
Door Asvid voor de verachtelijke reuzen
En sommige heb ik zelf gekerfd
Thund kerfde ze voordat de mens was geschapen
Wie het eerst opkwam viel daarna
Weet hoe ze moeten worden gekerfd en hoe gelezen
Weet hoe ze moeten worden gekleurd, hoe bewezen
Weet hoe ze moeten worden opgeroepen, hoe genoteerd
Weet hoe ze moeten worden verzonden, hoe besteed.

* Het Futhork: (Angelsaksische runen)

Terwijl het oude futhark nog algemeen in gebruik was, ontstond er een langere variant bij de Friezen in Nederland en Noord Duitsland, maar met name in Angelsaksisch Engeland. Deze nieuwe vorm werd bekend onder de naam futhork, omdat de a-rune Ansuz werd vervangen door de o-rune Os.
Daarnaast corresponderen de eerste 24 runen van het futhork met het oude futhark, maar de o-rune Othila is daarin een oe-klank geworden. Hieraan werden negen runen aan toegevoegd. De 25e is de rune Ac, at eik betekent, de 27e is een y-klank, die waarschijnlijk boog betekent, wat doet vermoeden dat de harde j-klank, die nu gebruikt werd voor de 12e rune Jera. De overige zes runen in het futhork, waarvan de betekenis nog steeds onduidelijk is, wijzen eveneens op de ontwikkeling van nieuwe klanken in de Angelsaksische taal.

* Het "jonge futhark":

Terwijl het oude futhark in het Angelsaksische Engeland werd uitgebreid naar het futhork toe, gebeurde in Scandinavië het omgekeerde. Vanaf de 7e eeuw veranderden of verdwenen er runen en omstreeks de 9e eeuw had dit proces geleid tot een runenreeks van geen 24 maar slechts 16 runen. Deze kortere runenreeks noemt men het jonge futhark, waarvan twee duidelijke varianten bestaan: het Deense jonge futhark (dat ten onrechte vaak Viking-futhark wordt genoemd) en het Zweeds-Noors jonge futhark, dat het meest door de Vikingen werd gebruikt. De runenvormen van het Deense futhark lijken op het oude futhark, terwijl het Zweeds-Noors futhark, dat ook korte takkenrunen wordt genoemd, uit veel simpeler runenvormen bestaat.
De vermindering tot maar 16 tekens duidde op vele klanken die verloren gingen.
De reden waarom enkel in fonetisch opzicht belangrijke runen werden afgedankt, terwijl andere, duidelijk minder belangrijke werden behouden, is nog steeds onduidelijk, gezien het feit dat de Vikingen de meest geletterde van alle Oud Germaanse volken waren. Er werden een paar veranderingen aangebracht om de situatie te verbeteren, maar tegen die tijd werd het gebruik van runen verdrongen door het gebruik van het Latijnse alfabet. Het poëtische en magische runenschrift bleef in IJsland tot de 17e eeuw in gebruik, voordat het in de golven der historie ten onder ging en pas in de 20e eeuw weerom opdook en terug deels in gebruik genomen werd.

* Het gebruik door elite en volk:

De Germanen kenden geen alfabet, maar communiceerden met runentekens.
Runentekens werden gebruikt als communicatiemiddel, maar ook om via rituelen de toekomst te voorspellen. De vroege runen, vooral gevonden in Denemarken, werden gebruikt door de elite van de samenleving. Archeologische vondsten wijzen op het gebruik van de runen door hoog militairen en rijke vrouwen. Na de zesde eeuw wordt het lezen en schrijven van de runen door meerder lagen van de bevolking beoefend.
De teksten worden dan langer en informatiever van aard.
Runen werden eveneens gebruikt voor lotvoorspellingen en het aanroepen van goden. Er waren Runen die invloed hadden op het weer, de oogst, de liefde, en de gezondheid.

* Ondergang:

Door de opkomst van het christendom (dat runen als een heidens relict beschouwde) en van het Latijns alfabet, verdwenen de runen als schrifttekens in heel Europa. Na de achtste en negende eeuw (na de invoering van het christendom) worden op het continent geen runen meer gebruikt. In Engeland bleven de runentekens tot in de elfde eeuw bestaan. Pas na de verovering door de Normandiërs, en de daarmee gepaard gaande Franse invloeden, verdween het runenschrift. In Scandinavië verdwenen de runen pas in de zestiende eeuw. Ze werden weggeconcurreerd door het Latijnse alfabet. Alleen in afgelegen gebieden werden ze nog gebruikt, in de Zweedse provincie Dalarna zelfs nog tot in de negentiende eeuw.
Runeninscripties zijn bekend van ca. 200 tot 1200 na Christus, en in Scandinavië nog een paar eeuwen langer. Hierna verloor het schrift geleidelijk de concurrentiestrijd met het Latijns alfabet. Het schrift werd met name voor inscripties op wapens, dagelijkse correspondentie, grafstenen etc. gebruikt. In bijna alle gebieden waar Germaanse volkeren (waaronder de Vikingen) zijn geweest, kunnen runeninscripties aangetroffen worden.
De runentekens werden, naast hun dagelijkse gebruik, eveneens voor het waarzeggen gebruikt: vermits elk schriftteken acrofonisch de naam van een woord draagt, werden hieraan magische betekenissen toegekend om met de runen te divineren.
Het Duits (Germaans) werkwoord "raunen" (fluisteren) is direct met rune verwant.

 Hieronder zie je de tabel met de runentekens, hun benaming, de letter die ze voorstellen, de materiële betekenis van het runenteken en de omschrijving ervan.
Deze tabel geeft je dus ook de mogelijkheid om te divineren met de runen.
Deze tabel geeft het alfabet weer van het futhark, niet van het meer uitgebreidere
futhork. Dit alfabet, het futhark heeft 24 verschillende letters te bieden.
Deze runentabel stelt het oude futhark voor, met zijn klanken en interpretaties.

Rune	Naam	Letter	Materiële betekenis	Omschrijving
	Fehu	F	Vee	Rijkdom (geld), eer, zelfwaardering. Koraalrood.
	Uruz	U	Oeros	(Oer)kracht, gezondheid, moed. Groen.
	Thurizas	Th	Reus	Actie, wilskracht, verdediging. Rood.
	Ansuz	A	God	Adem, intuïtie, inspiratie. Marineblauw.
	Raido	R	Rad	Beweging, ritme, controle. Helrood.
	Kenaz	K (C)	Toorts	Kennis, leren, creativiteit. Roze.
	Gebo	G	Gave	Uitwisseling, interacties, offer. Azuurblauw.
	Wunjo	W (V)	Vreugde	Liefde, plezier, samenhorigheid. Goudgeel.
	Hagalaz	H	Hagel	Vernietigende kracht, heil. IJsblauw.
	Naudhiz	N	Nood (behoefte)	Noodzaak, frictie, weerstand. Zwart.
	Isa	I	IJs	Statisch, blokkade, concentratie. Zwart.
	Jera	J	Jaar	Geleidelijke verandering, oogst. Lichtblauw.
	Eihwaz	Ei	Taxus (wereldboom)	Verbinding met boven, beneden en alles daartussen. Zwart.
	Perthro	P	Bron, geboorte	Collectief onderbewustzijn. Zwart.
	Algiz	Z (ZR)	Eland	Bescherming, contact met de goden. Goud.
	Sowulo	S	Zon	Zegen, zonnekracht, levensdoel. Geel.
	Tywaz	T	God Tyr	Rechtvaardigheid, discipline, zelfopoffering. Rood.
	Berkana	B	Berk	Verzorging, veiligheid, vruchtbaarheid, nieuw begin. Groen.
	Ehwaz	E	Paard	Emotionele reacties, relaties. Witgeel. (Crème).
	Mannaz	M	Mens	Intelligentie, geheugen. Rood.
	Laguz	L	Water	Gevoelsleven, groei, flexibiliteit. Groen.
	Ingwaz	Ng	God Ing	Vruchtbaarheid, potentieel. Oranje.
	Othila	O	Erfgoed	Land, erfelijkheid, voorspoed. Geel.
	Dagaz	D	Dag	Tegenstelling, transformatie, onzichtbaarheid. Lichtblauw.

Runen werden vroeger letterlijk geworpen naar degene die om raad vroeg.
Ze vormden het concrete deel van een magische bezwering, een brug tussen het bewuste en onderbewuste van de vraagsteller. Er zijn verschillende methoden voor het werpen en interpreteren van runen. De volgende methode is voor beginners.

1. Neem de gestelde vraag in gedachten en de tijdspanne waarover die vraag gesteld wordt. Die tijdspanne kan gaan van 1 uur tot 1 jaar, maar niet langer dan 1 jaar.

2. Haal 13 runen uit je runenzakje en leg ze met het runenteken naar onder op tafel. Je kunt ze ook gooien en de runen die met het teken naar boven vallen daarna omkeren.

3. De vrager moet de runen extra door mekaar mengen. Ben jijzelf de vrager, dan doe jij het. Is een ander de vrager, dan moet die het doen.
De mogelijkheid bestaat eveneens, dat het leggen van de 13e rune volbracht wordt aan het eind van de cirkelworp. In dat geval is het de divineerder die deze rune legt en niet de vrager. De methode verkies je zelf.

4. Rangschik ze widderhins in een cirkel, in de volgorde die hieronder is afgebeeld, rondom de rune (de 13de) in het midden. Die staat voor de vrager. De vrager neemt rune 13 als eerste en legt die in wat het midden van de cirkel moet worden. De overige 12 runen worden gelegd door jezelf.

Deze "worp" noemt men (logisch) de runencirkel.
De genummerde posities vertegenwoordigen levensterreinen van de vraagsteller.
De dertiende rune staat voor de vraagsteller zelf. (Zoals bij tarotkaarten).
Elke rune in de runencirkel staat voor een invloed op een bepaald levensterrein.
De dertiende rune vertegenwoordigt de vraagsteller tijdens de periode waarover de vraag gesteld wordt. Elke rune in het wiel beïnvloedt de twee runen aan weerszijden. Deze overlap kan er voor zorgen dat bepaalde invloeden verzacht of versterkt worden. Gooit je een kwaadaardige rune, een yfelrun, dan kun je de gevolgen beperken door de waarschuwing van de rune ter harte te nemen.
De meeste runen waarschuwen namelijk tegen een bepaalde actie. De blanco rune, of Wyrd, staat voor karma of noodlot en die geeft aan dat hetgeen wat gebeurt in het desbetreffende levensterrein in zekere zin onvermijdelijk is.
Bij het lezen van deze runencirkel moet je steeds je aandacht houden op de dertiende rune, die "de vrager" voorstelt. Het verloop zie je wanneer je widderhins de runen leest en ontcijfert. Hou ook steeds rekening met de tegenoverliggende runen.
Hierboven in het kader hebben we reeds de omschrijving beschreven van de runen.
Daarbij komt nu ook nog de interpretatie van je runenworp (de runencirkel).

1. Ontwikkeling van de persoonlijkheid; omgeving; jeugd; lichaam.
2. Materieel bezit en geld.
3. Familiebanden; communicatie.
4. Ouderlijk huis; erfelijk bepaalde eigenschappen.
5. Voortplanting; seksualiteit; plezier; risico's; gokken.
6. Gezondheid; werk.
7. Partnerschap en huwelijk; de gemeenschap; vijanden.
8. Ongelukken; dood; erfenis; geld van partner.
9. Spiritueel leven; filosofie; religie; reizen.
10. Roeping; loopbaan; openbaar leven.
11. Hoop; wensen; vriendschappen.
12. Het onbewuste; verborgen vijanden en problemen; afzondering.
13. De omschrijving van deze rune slaat op de interpretatie van de vrager.

Runen die omgekeerd liggen geven ook de omgekeerde betekenis weer.
Dit is natuurlijk maar 1 voorbeeld van tientallen, over hoe je met runen kunt werken. Zo kun je ook, door en met oefeningen, je eigen manier ontwerpen om met runen te divineren. Hoe meer je met de runen omgaat, hoe beter inzicht je van de runen krijgt.
En natuurlijk, hoe meer je oefent hoe vlotter het door je handen vliegt.
Zoals het spreekwoord zegt: "Oefening baart kunst".