Citroenmelisse (Melissa officinalis) is een vaste plant die tot de lipbloemenfamilie (Lamiaceae) behoort. De plant ruikt naar citroen. De plant groeit voornamelijk in Zuid-Europa, maar is in meer gematigde streken als Nederland en België eenvoudig te vermeerderen aangezien de plant 's winters door middel van wortelstokken voortleeft. De plant wordt circa 0,5 m hoog.

* Naamgeving:

De naam citroenmelisse komt van het Oudgriekse woord Melisse, wat ‘honingbij’ betekent. Deze naam is zeer toepasselijk omdat citroenmelisse veel bijen aantrekt. De plant staat bekend als een belangrijke producent van nectar, de grondstof van honing.
De naam Citroenmelisse, Melissa officinalis, komt van de oude Grieken.
De Griekse naam voor een Honingbij is Melissa. Dit omdat bijen aan de nectar van deze plant de voorkeur gaven en de plant bijen aantrekt. Citroenmelisse werd medicinaal al tweeduizend jaar geleden door de Grieken gebruikt.

De Arabieren brachten de plant naar Spanje en de Benedictijner monniken naar onze streken, waar hij al vroeg gekweekt werd in kloostertuinen.
Citroenmelisse werd in Zuid-Europa 'hartelust' en door de Zwitserse arts Paracelsus 'levenselixer' genoemd. Hij geloofde dat dit kruid een mens weer volledig tot leven kon wekken. Deze mening werd gesteund door de London Dispensary uit 1696: 'Citroenmelisse zal, indien elke ochtend toegediend, iemand jonger maken, het denkvermogen versterken en een smachtende aard wat opvrolijken'.
Citroenmelisse had ook naam als een van de ochtendtheesoorten die in de dertiende eeuw genuttigd werden door Llewelyn, Prince of Glamorgan, die 108 jaar oud werd, en Jhon Hussey uit Sydenham die 116 werd na vijftig jaar lang ontbeten te hebben met citroenmelisse thee met honing.
De eigenschap om Melisse olie te verkrijgen wordt al eeuwen door kruidendeskundigen beschreven en ook tegenwoordig nog wordt het binnen de aromatherapie gebruikt om depressies te verminderen.

* Gebruik:

Van de verse of gedroogde bladeren kan thee worden gezet, al dan niet aangelengd met echte thee. Citroenmelisse is een smaakmaker bij vele recepten zoals visgerechten, soepen, sauzen en omeletten.

* Voortplanting en teelt:

Citroenmelisse is een gemakkelijke plant om te vermeerderen, zowel door stekken, zaaien als scheuren. Als de plant te droog wordt gehouden wordt het blad geelachtig, maar een te vochtige en schaduwrijke plaats gaat ten koste van de smaak. Citroenmelisse kan eenvoudig geteeld worden in bloempotten.

* Weetjes:

Citroenmelisse is een effectief en veel gebruikt middel om beten van steekmuggen te voorkomen. Deze muggen beschikken over een uitstekende reukzin waarmee ze prooien als mensen eenvoudig kunnen lokaliseren omdat ze gespecialiseerde receptoren hebben die uitgeademde lucht (CO2) en de geur van zweet kunnen waarnemen. De citroengeur van de citroenmelisse verstoort de werking van deze organen waardoor de mug geen prooien meer kan vinden. Muggenwerende producten waarin DEET zit, een extract uit een citrus-achtige plant, heeft eenzelfde effect.

* Toepassingen met etherische olie.

Vaak kan de werking van een etherische olie worden versterkt door deze te combineren met andere etherische oliën.

Hier volgen enkele toepassingen van de etherische olie van Citroenmelisse.

~ Bij slapeloosheid, migraine.
5 druppels Melisse en 5 druppels Lavendel mengen met een beetje melk of een lepeltje honing.
Dit toevoegen aan een warm bad en vlak voor het naar bed gaan baden.

~ Bij slapeloosheid.
Meng 5 ml Melisse met 5 druppels Roos. Sprenkel een paar druppels van dit mengsel op het hoofdkussen en je slaapt als een Roos.

~ Verdampen.
8 druppels Melisse in de aromalamp werken versterkend en ontspannend op het lichaam. Laten spanningen rond het hart wegglijden.

* Magie:

° Geslacht: Vrouwelijk
° Planeet: Luna
° Godin: Bastet
° Element: Water
° Krachten: Liefde, Voorspoed, Healing

~ Magisch gebruik:

Vanuit de Arabische kruidenmagie komt de informatie dat Citroenmelisse gebruikt kan worden om de liefde te beïnvloeden. Week het kruid in wijn voor een aantal uren, zeven en deel het dan met een potentiële geliefde, of draag het kruid om liefde te vinden. Het wordt ook gebruikt bij magische genezingsbezweringen, en Plinius de Oudere geloofde dat het kruid zo krachtig was dat als het werd aangebracht op een zwaard dat net een wond had veroorzaakt, het bloed op het zwaard onmiddellijk zou stollen. Het kan ook gebruikt worden bij succesbezweringen. Als je imker bent, wrijf dan dit kruid aan de bijenkorven, dit zal nieuwe bijen lokken, en de andere bijen zullen blijven.