Dille (Anethum graveolens) is een plant uit de schermbloemenfamilie (Apiaceae). Uit dezelfde plantenfamilie komen venkel en kervel.
Dille heeft fijne, naaldachtige bladeren. Het is een kruid met een heel verfijnde smaak.
Het is de enige soort in het geslacht Anethum.

* Toepassingen:

Het kruid speelt een belangrijke rol in de keukens van de Scandinavische en Baltische landen, Duitsland, Polen en Rusland. Dille wordt niet meegekookt en niet gecombineerd met andere kruiden, omdat het dan zijn smaak verliest. Dille wordt gebruikt in soepen en sauzen. Ook gaat verse dille bijzonder goed samen met zalm en andere vis. Het gedroogde dillezaad wordt gebruikt voor het wecken of inleggen van komkommers en augurken. Ook kan er azijn mee worden gearomatiseerd.

Dille kan het beste ter plaatse worden gezaaid, omdat het kruid zich bijna niet laat verplanten. Dit komt door het pinachtig wortelgestel. De beste zaaiperiode is april-mei, de optimale afstand tussen de zaadjes is 30 cm. De zaden zullen na na twee weken ontkiemen. Om ongestoorde groei te bevorderen kunnen de planten het best worden uitgedund op 20 cm. Volgens de biologische zaaitabel die wordt gehanteerd bij de biologische methode van tuinieren kan het zaaien van dille tussen tuinbonen goede afweer geven tegen zwarte luis op de bonen.

Dille is rijk aan vitamine C. Thee getrokken van dillezaadjes kan een (licht) slaapverwekkend effect hebben en kan daardoor een goede nachtrust bevorderen. Door het gebruik van dille kan ook de vorming van overtollig darmgas worden tegengaan, zodat men minder last kan hebben van winderigheid.

* Cultivars:

In de handel zijn verschillende cultivars verkrijgbaar zoals:

~ Anethum graveolens 'Bouquet'
~ Anethum graveolens 'Fernleaf'
~ Anethum graveolens 'Mammoth'
~ Anethum 'Vierling'
~ Anethum graveolens subsp. sowa (ondersoort)

* Waardplant:

De dille is waardplant voor onder meer Eupithecia trisignaria en de koninginnepage (Papilio machaon).

Dille is nauw verwant aan venkel. In tegenstelling tot venkel vormt dille meestal maar één stengel die tot 60 cm hoog kan worden. De blaadjes zijn zeer fijn ingesneden. Dille gaat in de keuken goed samen met zure ingrediënten zoals azijn, yoghurt en zure room.

* Aankopen:

Koop dille altijd vers: de stengels moeten nog stevig zijn en de blaadjes mogen geen verkleuringen vertonen.

* Bewaren:

Dille is moeilijk te bewaren. Geplukte stengels gaan snel slap hangen: verwerk daarom de dille altijd zo snel mogelijk na aankoop.

* Bereiding:

Vers dillegroen is fijn en decoratief op salades. Fijngehakt hoort het bij verse kaas en in vinaigrettes. Verse blaadjes vormen ook een uitstekend kruid in soepen, visschotels, bij mosselen en paling.
Voeg verse dilleblaadjes altijd kort voor het serveren toe, anders verliezen ze hun aroma.
Dillezaadjes maken zwaar verteerbare schotels lichter, daarom passen ze goed in koolgerechten en bij vette vis.

* Gezondheid:

Dille bevordert de spijsvertering en heeft een kalmerende invloed.

* Wetenswaardigheden:

Oorspronkelijk is dille afkomstig van het Midden-Oosten en Zuid-Europa. Als we terug gaan in de tijd was dit keukenkruid vooral gekend voor haar geneeskrachtige werking dit zowel bij de Egyptenaren, Joden, Grieken als bij de Romeinen. Men maakte gebruik van zowel de bladeren als van de zaden. Dille is vermoedelijk door monniken in de rest van Europa verspreid. Tijdens de middeleeuwen was Dille een kruid dat men gebruikte in de strijd tegen de heksen!
In de Scandinavische landen staat dille op nummer één samen met peterselie in de kruidenhitparade en is één van de grootste smaakmakers in hun gerechten, vooral bij visgerechten (Scandinaviër zijn viseters). De naam dille komt van het oud-Saksisch woord «Dilarm» wat vrij vertaald «in slaap wiegen» betekent. Dille behoort tot de familie van de schermbloemige waartoe ook wortels, selder en peterselie toe behoren. Het plantje heeft een holle, glimmende stengel waarop de bladeren, geveerd, breekbaar en draadachtig zijn; de groengele schermvormige bloemen zijn zeer geliefd bij fleuristen en schitteren in vele bloemstukken, ze ruiken ook goed, wel apart, dus kleur en geur verzekerd in onze huiskamer! De zaadjes verschijnen in de loop van de zomer op de plant die gebruikt worden in gerechten als in thee. Men vindt dit plantje ook in de vrije natuur terug waar het zich gemakkelijk laat verwilderen.

* Standplaats:

Het tot 90 cm hoge kruidenplantje verkiest een zonnige plaats en groeit het best in vochtige, goed doorlaatbare en humusrijke grond. Ook in potten of bakken kan met dit plantje kweken mits voldoende water en voedsel.

* Opkweek:

Men zaait dit keukenkruid best ter plaatse, dit laatste omdat dille zich moeilijk laat verplanten, oorzakelijk door zijn pinachtig wortelgestel. Ideale periode hiervoor is april-mei, dit op een afstand van 30 cm, na twee weken gaan de zaden kiemen. Uitdunnen op 20 cm geeft kloeke en stevige planten. Men kan ze echter ook in potjes zaaien en uitplanten na 15 mei. Dille is gans het jaar door verkrijgbaar, in pot of vers voorverpakt in grootwarenhuizen en groentewinkels en in de zomermaanden ook in tuincentra.
Dille is weinig gevoelig voor insecten.

* Gebruik in de keuken:

Vers versnippert past het perfect in salades, sausen en soepen. Maar vooral is het de smaakmaker bij uitstek voor onze visgerechten. Kip, kalfvlees, maar ook kaas harmoniëren met dille. Het best kan men het blad oogsten vóór de bloei (aroma is dan het sterkst), dit voor vers te gebruiken maar ook om het te drogen. Drogen van dille gebeurt het best in een oven van 40 à 50°C of in een magnetronoven. De zaden moeten geoogst worden voor ze helemaal rijp zijn dit omdat ze snel uitvallen (ze worden gebruikt in donkere soepen zoals in ossestaartsoep, schildpadsoep). Zaden worden gebruikt in marinades en thee en er wordt ook op gekauwd als middel tegen slechte adem.

Tip: Indien dille gebruikt wordt om gerechten te versieren moet er op gelet worden dat het kruid niet gewassen wordt, dit om te vermijden dat het fijn bladig kruid aan elkaar kleeft.

* Magische toepassingen:

Gedroogde zaadhoofden van dille, die in huis of boven door gangen en wiegen hangen, of verspreid worden rond een huis, beschermen tegen boosaardigheid, het boze oog en in het bijzonder tegen afgunst. Het bevorderd ook de hartstocht en het geluk en zou eveneens de eigenschap hebben om geld aan te trekken.