Doornappel Datura stramonium - Familie: nachtschadeachtigen

Samenstelling / Eigenschappen:

De doornappel is een eenjarig kruid met langgesteelde bladeren en witte bloemen met een trechtervormige kroon.
De vrucht is eivormig en heeft een met zachte stekels bezette doosvrucht.
De bladeren en de zaden worden verzameld.
De drogerijen hebben een zwakverdovende geur en bevatten o.a. giftige alkaloïden (atropine, scopolamine) en looistoffen.
 

Bereiding:

Van de bladeren kunnen anti - astmasigaretten worden gemaakt door het mengen van de volgende fijngehakte kruiden: doornappelblad 30 g, wolfskersblad 50 g, bilzekruidblad 20 g, tabaksblad 40 g, salieblad 20 g, watertorkruid 12 g.
 

Toepassing:

- Astma (sigaretten); astmawerend door het roken van sigaretten van dit kruid.
- Regulering van de hartactiviteit ((drogerij (thee) & sigaretten)).
 

Bijwerkingen:

Van dit geneesmiddel zijn bij een normale dosering geen bijwerkingen bekend.
 

Dosering / Wijze van gebruik:

Slechts op voorschrift van de arts gebruiken.
 

* Waarschuwing!

Vanwege de mogelijke giftige werking van een aantal geïsoleerde stoffen mag de drogerij nooit op eigen initiatief worden gebruikt.

Naamafleiding:

Doornappel slaat op de stekelige vruchten.
Datura is afgeleid uit het Arabisch = die steekt.
Stramonium is een samentrekking van twee Griekse woorden en betekent "die een gezwel veroorzaakt".

Beschrijving:

Kruidachtige plant, ±1 m. Grof getande bladeren, witte buisvormige bloemen.
De stekelige doosvruchten bevatten vele zwarte, niervormige zaadjes.
Men vind deze plant meestal op puin, in tuinen en velden.

Werkzame stoffen en werking

De gevaarlijke alkaloïden; hyoscamine, atropine en scopolamine worden veel in de geneeskunde gebruikt.
De doornappel en zijn bereidingen zijn zeer doeltreffend tegen astma-aanvallen.
De hele plant is giftig en de voorgeschreven dosis mag nooit overschreden worden.
Plaats nooit zaaddozen in droogboeketten; de zaden kunnen ver wegspringen en onvrijwillig worden opgenomen!

De Brugmansia - Doornappelboom - Trompettenboom!

De Brugmansia of Engelentrompet wordt langzaamaan terug gekend als huis- & tuinplant!
In de 17de eeuw behoorde de plant bijna tot de standaarduitrusting van elke buitenplaats.
Het is een typische kuipplant, die zich in de zomer goed thuis voelt in het wisselvallige Benelux klimaat. Het is door de grote zachtgroene licht behaarde bladeren en de enorme trompetvormige bloemen een opvallende plant, waar hij ook staat.
Een zonnige standplaats en regelmatig water geven zorgen voor een vitale plant.
De plant moet in de winter op een overdekte koele plaats worden gezet.

De Brugmansia is al sinds honderden jaren in de cultuur, al bestaat de Brugmansia als soort pas sinds korte tijd. In het verleden werden Datura en Brugmansia tot 1 soort gerekend. Op basis van de verschillen is de groep opgesplitst.
Brugmansia is afkomstig uit tropische gebieden in Zuid-Afrika en Zuid-Amerika.
Daarnaast is de plant verwildert in grote delen van Azië.
Het is een langlevende houtachtige struik met groot, vaak fluwelig behaard blad.
De plant groeit eerst recht omhoog, vertakt zich en bloeit vanaf de vertakking (bloeizone, zie bij stekken). Door snoeien is een verdere vertakking te verkrijgen met als resultaat een meer bossige groei.
Brugmansia's hebben een brede variatie aan bladvormen en een nog grotere variatie in bloemvormen, afmeting en kleur. Waarbij de bloemkleur ook nog eens kan afhangen van grondsoort, verzorging, leeftijd en meer factoren. Dezelfde soort of hybride kan er bij de buren al anders uitzien.
Bloemkleuren zijn er in wit, wittig, geel en rood.

De Brugmansia behoort tot de familie der nachtschades, net als de aardappel, tomaat en talrijke andere tuin- en huisplanten. Net als de andere nachtschadegewassen is de Brugmansia giftig.
Hij bevat stoffen als hyoscyamine, scopolamine en atropine. Zuid-Amerikaanse indianen gebruikten de plant om de hallucineerde werking.
Het blijkt wel dat je tranende ogen kunt krijgen wanneer er sap van de plant in je ogen drupt.
De gehele plant is uiterst giftig!

De bloemen zijn trompetvormig en hangen naar beneden of hangen schuinweg naar onder af.

Verzorging

Geef de Brugmansia een een zo groot mogelijke pot en een lichte, warme, beschutte plek.
Probeer felle middagzon te voorkomen.

Voeding

De Brugmansia is mede door zijn omvang en groeikracht een veelvraat. Tijdens het groeiseizoen regelmatig water geven ( dagelijks bij warm weer) en wekelijks vloeibare plantenmest houdt de plant in goede konditie. Zorg wel voor een goede afwatering, en zorg ervoor dat de grond weer droogt tussen het gieten: er moet regelmatig lucht bij de wortels komen. De bemesting is ook te realiseren door in het voorjaar voedingspillen bij de plant te stoppen, die de mest langzaam afgeven. Als de groei er echt goed inzit alsnog bijmesten. Voor deze plant geldt dat er niet gauw teveel bemesting gegeven wordt. In augustus minder mest geven en naar de winter toe helemaal afbouwen.

Vermeerderen

Vermeerderen kan door stekken.
Sommige soorten wortelen zelfs probleemloos.
Voor stekken moet je uitgaan van oude (rijpe) takken uit de bloeizone. Als er stekken genomen worden van jonge, niet bloeiende delen van de plant zal het lang duren voordat er bloemen komen. Vaak zijn er al aanzetten van wortels te zien op de takken in de vorm van kleine bobbels. Stekken kan in de zomer of in de herfst als er bij het op maat snoeien van de planten veel takken beschikbaar zijn. Snij stekken van rond de 15 centimeter. Verwijder al het blad behalve het laatste paar jonge blaadjes. Plaats de stekken in vochtige aarde en houd ze vochtig en warm.
Een andere methode is om een langere tak horizontaal op de aarde te leggen. Verwijder het grote blad en druk de tak zo ver in de grond dat het kleine blad nog boven de grond uitkomt. Warm en vochtig houden.
Stekken op water kan ook: zet de stekken in een glas met water, zorg dat het water niet de koud of warm wordt en ververs het regelmatig.
Oppotten kan als de eerste knobbels verschijnen of als er al duidelijk wortels gevormd zijn.

Zaaien

Over het algemeen komen Brugmansia's niet soortecht terug na zaaien.
Zaad winnen van eigen planten en opkweken loont daarom meestal niet aangezien stekken zeer eenvoudig gaat en een soortecht resultaat geeft.
Zaaien is wel de methode om nieuwe soorten te kweken.

Zaaien is echter vrij makkelijk. Er is zaad voor hybride soorten te koop. Week de zaden een nacht, zet ze dan in vochtige zaai- of stekgrond en plaats ze in een kweekkastje. Opkomst is vaak nogal onregelmatig.

Overwinteren

Brugmansia's kunnen het hele jaar buiten staan zolang de plant niet wordt blootgesteld aan temperaturen beneden het vriespunt.
Overwinteren kan in een serre of andere lichte locatie bij een temperatuur van rond de 15 graden. Sommige soorten bloeien zelfs door.
Als de overwintertemperatuur lager is (5-10 graden) is minder licht vereist.
De meeste soorten stoppen dan helemaal met groeien en de planten kunnen zelfs langere tijd in het donker staan.
Andere soorten vereisen wel licht om knoppen te vormen.
Best is goede informatie vragen in de verkoopcentra!
Naarmate de temperatuur in de winteropslag hoger is moeten de planten eerder naar binnen en later naar buiten. Dit om de temperatuurschok beperkt te houden.
Is de plant te groot geworden, dan kun je deze naar believen inkorten.
De geknipte takken kun je dan ook weer stekken.

De benaming

De naam Brugmansia is naar S.J. Brugman, een Leidse hoogleraar en lijfarts van Lodewijk Napoleon. De Nederlandse benaming "Engelentrompet" dankt de plant aan de grote trompetvormige en sterk geurende bloemen.
Deze naam wordt ook gebruikt voor de Datura (doornappel).