Calendula officinalis.

Goudsbloem doet het niet alleen goed als sierplant in de tuin, ook in de kookpotten en het medicijnkastje heeft ze haar nut al bewezen.
De goudsbloem zou zijn ontstaan uit de tranen die Aphrodite liet bij de dood van Adonis.
Zo werd ze het symbool van dankbaarheid, en liefdevolle herinneringen.
Bij ons werd de plant al snel geassocieerd met verdriet, rouw en grafschriften.
In Indië wordt de goudsbloem aangewend voor verscheidene rituelen.
Heksen gebruiken de plant bij spreuken met betrekking tot de gezondheid of bescherming.

Goudsbloem (Calendula officinalis) is een eenjarige plant, behorend tot de composieten, en is inheems in
Midden- en Zuid-Europa en Azië. Over heel de wereld wordt hij als tuinplant gekweekt.
De bloem is zoals een margriet, met goudgele tot oranje buis- en lintbloempjes.
In de wetenschappelijke naam van de goudsbloem herken je het Latijnse woord 'Calenda', je herkent daar ons 'Kalender' in, en inderdaad was 'Calenda' de naam die men gaf aan de eerste dag van de maand ('Calenda maia' is dus niet alleen de titel van het oudste niet-kerkelijke West Europese lied waarvan de muziek bewaard gebleven is, maar het is ook 'de eerste mei').
Verwilderd groeit de Goudsbloem op akkerland, in wijngaarden enz.
Echt in het wild komt de Goudsbloem niet voor, ze zou in de loop der eeuwen als kweekvorm zijn ontstaan uit de in Zuid-Europa voorkomende Akkergoudsbloem, de Calendula arvensis L., doch heeft zich sindsdien tot een aparte soort ontwikkeld.

Het is een behaarde plant met een gedraaide, spoelvormige wortel en opgaande, vertakte stengels die 40-50 cm hoog worden. Het blad is langgerekt ovaal tot spatelvormig en de goudgele tot oranjerode bloemen bezitten vele felgetinte bloemblaadjes; ze bloeien van juni tot de eerste vorst. Er bestaan zowel enkelbloemige als meerbloemige variëteiten.
Anders dan bij bvb. rozen gaat het er hier niet om dat meeldraden of stampers zijn omgevormd tot bloemblaadjes, doch wel dat buisbloempjes zijn omgevormd tot lintbloempjes.
Zelden zijn alle buisbloemen tot lintbloemen omgevormd.
Sommige bronnen beweren dat slechts de meerbloemige goudsbloemen medicinaal waarde hebben, andere bronnen menen dat alleen de enkelbloemige geneeskrachtige zijn.
Nog andere dichtten de geneeskracht uitsluitend toe aan de oranje, en niet aan de gele vormen.
In werkelijkheid kunnen alle vormen van de Calendula officinalis worden gebruikt.
Deze plant zou gebruikt worden in de behandeling van gal- en de urineblaasinfecties en zou ook helpen bij spijsverteringsstoornissen. Goudsbloem zou ook in een huidherstellende zalf kunnen verwerkt worden. In de cosmetica worden dikwijls huidverzachtende essences en oliën op basis van Calendula gebruikt.
De geneeskrachtige eigenschappen werden voor ’t eerst opgetekend in de twaalfde eeuw door de beroemde abdis en plantenkundige Hildegarde van Bingen.

Vroeger was geen enkel boerenerf compleet zonder deze plant.
Doordat ze zichzelf bevruchten, kwamen ze ook veel voor.
Ze zijn echter aan de mode ten prooi gevallen en pas sinds een paar jaar terug vlot in de tuinhandel te vinden.
Goudsbloem wordt tot 50 cm hoog en heeft oranjegele bloemen van mei tot het einde van de herfst.
Vandaag wordt goudsbloem vooral gebruikt om allerlei huidproblemen aan te pakken.
Ook dames met menstruatie- of overgangsproblemen ondervinden baat bij enkele kopjes goudsbloemthee. Het staat vast dat goudsbloem gezegend is met reinigende, ontsmettende, samentrekkende en schimmelwerende eigenschappen, waardoor uiteenlopende huidproblemen met succes worden aangepakt.
Gebruik een crème met goudsbloem voor bijvoorbeeld droge eczeem, tepelkloven, brandwonden, schrale babybilletjes en moeilijk helende wonden zoals doorligwonden.
Ook bij kneuzingen en spataders kan een goudsbloemcrème je van dienst zijn.
Zo'n crème kan je gewoon in de apotheek kopen of zelf maken:

Doe 100 gram geplette en versnipperde bloemblaadjes in 300 gram verse,
gesmolten reuzel. Laat even sudderen en neem van het vuur.
Plaats het mengsel gedurende een dag in de zon of op een warme plaats.
Vervolgens terug voorzichtig verwarmen, filteren, in een potje gieten, afdekken, laten opstijven en in de koelkast bewaren.
De crème blijft ongeveer zes maanden goed.

Je kan in plaats van crème ook een kompres met het aftreksel van goudsbloem aanbrengen op een wonde. Dat aftreksel, zeg maar goudsbloemthee, mag ook inwendig worden gebruikt.
Dit doe je in geval van menstruatiestoornissen en overgangsproblemen.
Goudsbloem is ook een galafdrijvend middel dat dus kan worden ingezet bij geelzucht.
De thee maak je door een koffielepel gedroogde goudsbloem (bloem en blad) gedurende tien minuten te laten trekken in een kopje kokend water. Zeven en drinken.
Achteraf niet meer opwarmen.
Zwangere vrouwen vermijden best het gebruik van te veel goudsbloem aangezien het kruid de menstruatie opwekt.

Een paar gebruiken:

Bruine lokken:

Brunettes kunnen hun mooie lokken verzorgen door ze te spoelen met een aftreksel van goudsbloem.
Laat twee eetlepels trekken in 25 centiliter heet water, filter en gebruik het vocht als haarspoelmiddel na het wassen.

Wintervoeten:

Laat een flinke hoeveelheid bloemblaadjes van goudsbloem trekken in twee liter kokend water en maak hiervan een voetbad.

Mierloze groentetuin:

Mieren verdwijnen uit je groentetuin als je tussen de planten die
worden geteisterd wat goudsbloem zaait.

Saffraan:

In de zestiende en zeventiende eeuw stonden de blaadjes van de goudsbloem bekend als
armeluissaffraan. De gele en oranje blaadjes werden gebruikt om een saffraankleur aan
boter, kaas en puddingen te geven. De bladeren van de goudsbloem smaken ongeveer
naar de bladeren van Oost-Indische kers.

Goudsbloem aftreksel:

Als je last hebt van een uitwendige ontsteking, dan neem je best een gezonde plons in een
goudsbloembad.

Hiervoor maak je een aftreksel van goudsbloem:

Overgiet 150 g goudsbloemen met kokend water, laat 20 minuten trekken, zeef het mengsel en giet het in het badwater.
Vlij je erin en geniet van de reinigende, genezende goudsbloem die je huid meteen ook nog zacht maakt.

Goudsbloem op je bord:

Goudsbloemblaadjes tussen je tanden doen lichtjes denken aan peper.
Mensen die opgescheept zitten met een zoutloos dieet, of degelijk, kunnen hun maaltijden wat opvrolijken met lieflijke oranje goudsbloem.
Daarvoor kun je verse of gedroogde goudsbloemblaadjes gebruiken.
Met goudsbloemblaadjes krijgen je gerechten een lekkerbekkend saffraankleurtje.
Vroeger hielp het in elk geval om een eenvoudig en goedkoop gerecht feestelijk op het bord te krijgen.
Doe maar eens wat goudsbloemblaadjes in je rijstpap.
Als die afgekoeld is, strooi je er nog wat bruine suiker en goudsbloemblaadjes overheen.
Midden, bovenop de rijstpap, leg je dan, ter afwerking, een hele goudsbloem.

De goudsbloem heeft zijn plaats onder de keukenkruiden niet te danken aan zijn uitgesproken smaak.
Het jonge blad van de plant is weliswaar eetbaar, maar het blad en ook andere delen van de goudsbloemenplant hebben niet voldoende smaak om gerechten mee te kruiden.
De goudsbloem is hier voornamelijk te vinden omdat de bloemblaadjes - als een soort eetbare, geel / oranje versiering- en lichte smaakversterker gebruikt kunnen worden.
Ze kunnen kleur geven aan koude gerechten en salades, maar blijven ook in warme gerechten kleurvast.

De smaak van goudsbloem:

Vers blad en verse bloemblaadjes zijn mild bitter-kruidig.

Als keukenkruid alleen verse plantjes gebruiken.

De bloemen altijd spoelen en droogdeppen of droogzwieren.
Als garnering gebruiken of, voor verdere verwerking, de blaadjes er uittrekken.

* Tip:
De blaadjes voor salades heel laten, voor andere doeleinden fijngesneden gebruiken.

De bladeren altijd spoelen en eventueel de steeltjes er afsnijden.

Goudsbloemthee:

Je kunt natuurlijk ook thee maken van deze heilzame plant.
Goudsbloem helpt je lever haar werk behoorlijk te doen.
Je spijsvertering krijgt hierdoor een duwtje in de goede richting.
Pluk hiervoor een goudsbloem in je tuin.
Je kunt er nog wat andere kruiden aan toevoegen, zoals citroenmelisse of citroenverbena.
Overgiet het met kokend water en laat 5 minuten trekken.
Je kunt er nog een schijfje citroen bijdoen.
Goudsbloem stimuleert de bloedsomloop in handen en voeten en zorgt tevens voor een lichte verwijding van de aders. Daardoor krijgt u een betere doorbloeding in handen en voeten : koude vingers en tenen behoren tot het verleden !
Ook bij krampen in handen en voeten is Goudsbloem prima.
Van Goudsbloem moet u een beetje meer plassen dan gewoonlijk, maar verder zijn er geen nevenwerkingen.

Magisch gebruik:

Goudsbloem wordt geassocieerd met, hoe kan het anders, de zon en met het element vuur, het is dan ook een mannelijke plant.
Het kruid staat dus ook voor de wil, voor passie, voor het goddelijke binnen in je, voor energie, bescherming en heling.
Het kruid kan verder worden gebruikt in rituelen voor divinatie, voor contact met het Anderland, als offer aan de elfenwereld.
Sabbats waarbij goudsbloemen als altaar versiering kan gebruikt worden zijn Beltane, Litha en Lammas.
Ook kunnen de gedroogde bloemblaadjes op die sabbats worden toegevoegd aan wierook.
Patricia Telesco geeft aan dat, om de geest van een kind naar huis te leiden, er bloemblaadjes gestrooid worden op het pad dat het moet volgen.
Ook andere auteurs brengen de goudsbloem in verband met rituelen rondom dood en rouw, en met name om het aspect van liefde, over de dood heen, te benadrukken.
Goudsbloem is goed te gebruiken voor alle positieve magie, divinatie en rituelen.