Hoofdbron: Wikipedia.

Heermoes (Equisetum arvense) is een plant uit de paardenstaartenfamilie (Equisetaceae). De plant wordt ook wel 'roobol', 'akkerpaardenstaart' of 'unjer' genoemd. Het is een maximaal 40 cm hoge vaste plant. In het voorjaar verschijnen er bladgroenloze stengels met sporenaren op de top. De infertiele stengels verschijnen daarna ongeveer twee weken later wanneer de fertiele stengels aan het verdorren zijn. De infertiele stengels hebben een holte die kleiner is dan de een derde van de doorsnede van de stengel. De zijtakken staan in kransen. De tanden van het lid met de zijtakken is korter dan het eerste lid van de zijtakken zelf. De stengel heeft maximaal zes ribben.

De plant verspreidt zich via sporen die uitgroeien tot een prothallium of voorkiem, waarna de bevruchting kan plaatsvinden. Alleen op open grond lukte deze vorm van voortplanting. De soort maakt ook veel wortelstokken die diep de grond in gaan en horizontale vertakkingen vormen.

De soort komt in allerlei milieus voor. De prothallia kunnen alleen kiemen in open, vochtige en matig voedselrijke grond. Maar de plant kan zich goed handhaven in andere milieus.

Heermoes is een kosmopoliet van de gematigde en koude streken van het noordelijk halfrond. Het is een lid van de groep planten die voor het verschijnen van moderne planten de aarde domineerde. Soortgenoten groeiden uit tot tientallen meters hoge 'bomen' die grotendeels de huidige steenkoollagen vormden. Tijdens het tijdperk van de dinosauriërs was deze plantengroep de meest voorkomende. De plant is een overlever en was de eerste die na de uitbarsting van de vulkaan 'Mount St. Helens' weer vaste voet op de hellingen kreeg. Ook op industriële terreinen met zware vervuiling of uitgeputte en zwaar samengepakte grond is de plant vaak de eerste die komt of de laatste die verdwijnt.

* Gebruik:

Heermoes kan zijn groeiplaats domineren. Heermoes is voor bepaalde planten giftig. Grassen kunnen niet kiemen in de buurt van heermoes. Ook is heermoes giftig voor paarden. De plant kan zenuwafwijkingen en een wankele achterhand veroorzaken.

Heermoes is lastig te bestrijden. De wortelstokken kunnen tot 3m. diep groeien, breken gemakkelijk en slaan tijdens de groei een voedingvoorraad op. Bij schoffelen of ploegen worden de wortelstokken tot stukjes kleine wortelstokjes gemaakt die opnieuw zullen uitlopen. Daardoor is mechanisch of handmatig verwijderen vrijwel onmogelijk. De plant is resistent tegen veel chemicaliën. Deze eigenschappen zorgen ervoor dat de soort als een hardnekkig onkruid wordt beschouwd.

De plant kan niet goed tegen dichte schaduw en dichte beplanting is dan ook een bruikbare manier om hem onder controle te houden. De plant groeit het best op vochtige, voedingsarme en zure gronden. Drainage, bemesting en toevoegen van landbouwkalk worden dan ook wel aangegeven om in specifieke omstandigheden de plant te verzwakken en onder controle te houden. Direct besproeien met 20% azijnzuur, in felle zon, gevolgd door tenminste een dag zonder regen wordt in tuinen wel gerapporteerd als een bruikbare bestrijdingswijze, maar zal af en toe moeten worden herhaald.

Heermoes heeft ook eigenschappen die als gunstig worden beschouwd. De plant gedijt op afvalhopen bestaande uit slakken. De zware metalen zijn voor veel planten giftig, maar heermoes slaat ze op in het eigen weefsel, waardoor de plant meer zware metalen bevat dan de bodem. De plant wordt in de homeopathie aangewend als geneesmiddel. Heermoes wordt ook wel schuurkruid, schaafkruid of tinkruid genoemd, omdat men het vroeger gebruikte om kookpotten, braadpannen en tin mee te poetsen.

Heermoes of paardenstaart is net als de mossen en varens een oerplant. In de volksmond wordt hij ook wel schaafstro of tinkruid genoemd omdat hij gebruikt werd voor het schuren van metalen huisraad en keukengerief. Dit merkwaardige kruid is de moeite waard om eens goed te bekijken want het verraad ons door zijn bouw al wat zijn gave is. Het bevat meer mineralen dan de meeste andere planten en is bijzonder rijk aan kiezelzuur, dat ons lichaam nodig heeft voor de opbouw van botten, haren, nagels en kraakbeen. Ook voor de huid en de genezing van wonden is kiezelzuur belangrijk. Ook uitwendig kent heermoes vele toepassingen bijvoorbeeld bij zwembadeczeem en zwerende wonden en als zitbad bij ontstoken en gevoelige nieren. Een aftreksel van heermoes is ook probaat als plantenwater voor zwakke planten met roesten of meeldauw. Als enige groene plant mag heermoes lang trekken (± 20 minuten) en het mag zelfs gekookt worden, dit om de oplossing van het kiezelzuur mogelijk te maken.
We gebruiken van de heermoes het hele kruid, behalve de wortels.
Heermoes is één van de oudste planten op aarde. Het is rijk aan kiezelzuur.
En als je naar de plant kijkt, zie je “droge of steriele stengels” zonder bladvorming met wat knopen erin.
Verzamel uitsluitend de steriele groene zomerstengels voor geneeskundig gebruik.

* Werking:

Versterkend, aanvullend, weerstandsverhogend, bloedzuiverend.
Bij chronische bronchitis en emfyseem.

~ Helingkruid: bij ontkalking van botten, vergroeiingen van wervelkolom, artrose en reuma.

~ Urinewegen: versterkt blaas en nieren. Vochtafdrijvend. Bij blaasontsteking en bedplassen.

~ Huid: bij zwemmerseczeem en andere huidproblemen, slechte haargroei, broze nagels en slechte tanden.

~ Inhoud: kiezelzuur, calcium, kalium, magnesium, looistoffen, saponinen, bitterstoffen, flavonen, etherische olie, alkaloïden.

Heermoes. Jonge scheut.

Het kiezelzuur, wat een heel goed middel is tegen bestrijding van heel wat schimmels. Het werkt niet verdelgend, maar het verstevigt de celwanden van de planten waardoor ze zich beter kunnen beschermen tegen schimmelplagen.
Laat 100 gram verse of 25 gram gedroogde heermoes gedurende 24 uur in een liter water trekken. Zeef het mengsel. Zonder het verder aan te lengen kun je het op je planten sproeien, best ’s ochtends bij droog weer. Het is een zeer goed en goedkoop middel tegen schimmels en witziekte. Het versterkt de celwand van de planten waardoor ze beter beschermd zijn tegen allerhande plagen.

* Heling (healing):

Een tekort aan silicium komt vaak op oudere leeftijd voor, met andere woorden, dit kruid is geschikt voor de ouderwordende mens. Een gecontroleerde heermoeskuur kan dan een gunstige uitwerking hebben op de pezen en de spieren.

Voor de huid helpt het bij eczeem, je kunt het zowel uitwendig als inwendig gebruiken. Het heeft een uitdrogende werking op eczeem.
Inwendig gebruik, als een thee, alleen met het gedroogde kruid.

Voor uitwendig gebruik doe je 15 gram gedroogd kruid in een halve liter koud water en laat het een paar uur trekken. Breng het vervolgens aan de kook en laat het 20 minuten zachtjes pruttelen om het mineraal er goed uit te destilleren en laat het daarna afkoelen. Gebruik 3 of 4 keer per dag 50ml. Deze bereiding kan ook als gorgeldrank gebruikt worden bij mondinfecties of na het trekken van een tand. Bovendien kun je er compressen mee maken voor open benen, zwemmerseczeem of andere wonden die niet willen helen.
Dit recept kun je ook in je badwater doen, voor de nieren.
Neem het gezeefde heermoeswater volgens de bereiding hierboven (verwarm wat heermoes in water, zonder het te laten koken en laat het daarna 24 uur marineren).
Zeef het en hou het gezeefde water in een aangepaste fles.
Giet een scheutje in je badwater. Het levert een heel heilzaam bad op, maar zorg er dan wel voor dat je nierstreek volledig ondergedompeld is in het water.

Voor inwendig gebruik maak je heermoesthee. Die kun je dan weer gebruiken voor kwalen zoals; osteoporose, zwakke nagels, oedeem, cariës, aderverkalking, tennisarm, reuma, en tendinitis.

Heermoes helpt bij bloedarmoede, vetzucht en beroertes.
Ook bij verminderde nierwerking, bij longemfyseem en in geval van tuberculose kan heermoes versterkend werken. Bij neusbloedingen spoel je een snuifje koude thee door je neus. Heermoes stelpt ook bloedingen. De thee smaakt best lekker als een verwarmende winterthee, naar mijn eigen inzicht, natuurlijk.
Probeer het gewoonweg zelf ook eens uit. Het is best gezond.

*! Bepaalde contra's bij het heermoes theegebruik:

* Niet nemen in geval van een nicotine allergie.
* Grote hoeveelheden heermoes kunnen ook leiden tot symptomen die lijken op nicotinevergiftiging.
* Het beste is, om het over andere dag te drinken en er, na 1 maand, minimum 1 week mee ophouden, om de nieren niet te zwaar te belasten.

* Nevensoorten:

* Equisetum myriochaetum (Mexicaanse heermoes, reuzenpaardenstaart of Equisetum giganteum ) is een andere soort die veel hoger wordt (tot 12 meter), en deze schijnt het bloedsuikergehalte omlaag te brengen. Het jonge scheutje van deze plant komt overeen met gewone heermoes, echter, deze plant wordt een heuse boom en kan uitgroeien tot een heel woud. Deze soort is te vinden in regio's in Mexico en Zuid Amerika.
Mexicaanse heermoes kan als balkonplant gehouden worden.

Onvolwassen Equisetum Myriochaetum.

* Weer een andere soort, 'Equisetum Palustre' schijnt licht giftig te zijn, in plaats van helend, zoals equisetum arvense. (Zie afbeelding hieronder, van jonge plant).

*Equisetum Palustre (giftige nevensoort). Jonge (herkenbare) scheut*

* Reuzenpaardenstaart:

De reuzenpaardenstaart (Equisetum telmateia) is een vaste plant, die behoort tot de paardenstaartenfamilie (Equisetaceae). De plant komt van nature voor in Europa tot aan de Kaspische Zee en in het westen van Noord-Amerika.

De plant wordt 30-180 cm hoog en vormt donkerbruine, knolvormende wortelstokken. De ivoorwitte, holle stengel is ongeveer 1 cm dik en heeft in dichte kransen schuin afstaande of iets overhangende, groene zijtakken. De holte is meer dan twee derde van de doorsnee van de stengel. De in kransen staande bladeren bestaan uit kleine schubben, waarbij de bleekgroene bladscheden met elkaar vergroeid zijn tot een los aanliggende stengelschede. De tot 2 cm lange, bleekgroene stengelscheden hebben priemvormige, bruine, smalvliezig gerande tanden.
In april en mei verschijnen er vóór de onvruchtbare stengels de tot 50 cm lange, vruchtbare stengels met op de top de tot 10 cm lange sporenaren. De stompe aar bestaat uit schubjes waar aan de binnenkant het sporangium met de sporen zich bevinden. Als de sporen rijp zijn sterven de fertiele stengels af.

De sporen hebben bladgroen en twee springdraden (elateren) die in droge toestand om de spore zijn gewikkeld. Wanneer de springdraden nat worden strekken ze zich en duwen de spore uit de aar. Er zijn twee typen sporen, mannelijke en vrouwelijke. De sporen groeien uit tot bladgroenhoudend voorkiemen (prothallia). In dit stadium vindt de bevruchting plaats waarna de paardenstaart tot een volledige plant kan uitgroeien. De prothallia zijn gebonden aan een zeer open groeiplaats.

De plant komt voor op natte, matig voedselrijke grond.

~ Verspreiding:

* Wereld: West- en Midden -Europa en het Middellandse Zeegebied, oostelijk tot bij de Kaspische Zee. Ook in Westelijk Noord-Amerika.

* Nederland: Vrij zeldzaam in Zuid Limburg, zeldzaam in Twente en bij Nijmegen, elders zeer zeldzaam.

* België: Vrij zeldzaam in Brabant en zeldzaam in de Kempen en in de zuidelijke Ardennen.

Een andere eigenschap van de soorten binnen de paardenstaartenfamilie is dat ze kiezelzuur gebruiken voor hun stevigheid. Dit heeft als gevolg dat de soort moet groeien op een bodem waar het element silicium in voorkomt, zoals op zand en kleibodems.
Door het kiezelzuur zijn de soorten ook giftig voor veel dieren.

De meeste paardenstaarten zijn lage gewassen, maar in Amerika komt een soort voor die 12 meter hoog kan worden. (Equisetum myriochaetum).

Equisetum gaat vooral slijtage in verschillende organen tegen, niet alleen in de gewrichten en op de huid, maar mogelijk ook in pancreas en lever. In die zin kun je het een echt anti-verouderingskruid noemen, wat niet hetzelfde is als verjongingskruid.
* Magie:

~ Godheid: Saturnus, Kronos, Balor, Cernunnos.

~ Planeet: Saturnus.

~ Magisch gebruik: versterkend, aanvullend, weerstandsverhogend, zuiverend.

Mexicaanse heermoes (Equisetum myrichaetem)