Gebruik in de keuken
Men gebruikt Salie in sauzen en bij vette gerechten (varkensvlees, eend,
schaap ….). Ook vette vissoorten houden van dit kruid, en denken we even aan
“paling in ’t groen”, daar hoort zeker Salie in!
Kruidenazijn en kruidenolie vragen ook om wat Salie. Een ietsje gewaagder
misschien maar daarom niet minder lekker: beignets met Salie. Men vermengt
de verse salieblaadjes onder het deeg!
Gefrituurde Salieblaadjes worden geserveerd bij pasta’s of als garnituur bij
koude schotels; ook bij Parmaham met een fris slaatje.
Salie geeft ook de typische smaak aan het Italiaans gerecht “Saltimbocca”.
Ook in smeerkazen en in vulling van varkens- en kalfsvlees gebruikt men
Salie.
*
Een receptideetje:
Varkenshaasje met Salie op een groen bedje (voor 2 personen):
· 2 varkenshaasjes
· 1 kg jonge spinazieblaadjes
· 1 teentje knoflook
· 1 takje verse salie
· 150 gr. roomkaas met kruiden
· zout – peper - cayennepeper
· citroensap
*
Bereiding:
Laat de spinazie doorkoken (3 min.) in wat water.
Roer er een klontje boter
door, en kruid met peper, zout en een vleugje cayennepeper, doe er ook het
geperste knoflookteentje bij. Hou warm.
Hak de salie nu zéér fijn. Bak de varkenshaasjes naar eigen smaak, kruidt ze
met peper en zout, strooi er de gehakte Salie bovenop, eventueel kan men nog
verder op smaak brengen met wat citroensap.
Leg de warme spinazie op de schotel, leg er de versneden varkenshaasjes
bovenop, daarna kan men boven op het vlees het roomkaasje gelijkmatig
verdelen. Versier met een blaadje Salie.
Dit gerechtje smaakt zalig met een aardappel in de schil, met een stevig
rood wijntje is dit een aanrader om onze winteravonden wat warmer, knusser
en feestelijker te maken.
Geneeskrachtige eigenschappen:
Salie wordt vaak gebruikt als mond spoelmiddel omdat het kruid ontsmettend
werkt (aften, ontstoken tandvlees), men vindt het ook verwerkt in tandpasta
(maakt de tanden witter) . Lauwe saliethee, gebruikt als gorgelmiddel, werkt
genezend bij keelpijn en ontstoken amandelen.
Ook als slaapmutsje is deze thee ideaal.
Extract van salie (olie) helpt bij reumatische pijnen en is ook
bloedzuiverend.
Helpt ook bij buikkrampen, tegen winderigheid, is spijsverteringbevorderend
en galaanmakend.
Is ook een goed hulpmiddel om PMS te voorkomen, helpt ook om de kwaaltjes
tijdens de menopauze wat te verlichten.
Salie heeft ook een versterkende werking op ons zenuwstelsel en is daarom
ook het perfect antistress middel.
Ook als schoonheidsmiddeltje bewijst Salie zijn diensten:
als haar spoelmiddel, vooral bij donkerharigen om de haren nog donkerder en
meer glanzend te maken.
het kan tevens gebruikt worden als lotion om de huid te reinigen (eczeem,
puistjes).
Opgelet!
Salie niet gebruiken tijdens de zwangerschap!
Salie mag niet tijdens zwangerschap worden gebruikt.
Gebruik ook geen salie
tijdens de borstvoeding, omdat de melk er droger van wordt.
De in gerechten
gebruikte hoeveelheden zijn veilig.
Raadpleeg bij knobbels in de borsten
ALTIJD een arts!
Verwar salie niet met artemisiasoorten (Alsem ~ Absinthe)!
Algemeen:
Van de vele saliesoorten worden rode en groene salie medicinaal het meest
gebruikt. Salie wordt toegepast als versterkend middel en vermindert de
transpiratie, soms dagen achtereen.
Eigenschappen
Opwekkend, antiseptisch, krampwerend, tegen winderigheid,
bitter tonisch.
Gebruik
Inwendig:
Bij keelpijn, wondjes en zweren in de mond, ontstoken tandvlees en ontstoken
amandelen.
Bij slechte eetlust en winderigheid.
Bij sterke (nachtelijke) transpiratie en bij opvliegers in de menopauze.
Bij onvruchtbaarheid.
Bij pijnlijke, knobbelige borsten.
Bij vermoeidheid na of voor een virusziekte.
Ter voorkoming van een kou op de borst.
Bij nervositeit, angstigheid, vergeetachtigheid en verwardheid van oudere,
kouwelijke en verzwakte mensen.
Goed bij verdriet.
Gebruik
Uitwendig:
Ter reiniging van geïnfecteerde wonden en zweren.
Opgelet!
Folklore
Salie geniet van oudsher een grote reputatie als versterkend middel. Door
regelmatig saliegebruik zou men langer leven. Gerard schreef in 1597: 'Salie
is bij uitstek goed voor hoofd en hersenen, het maakt de zintuigen en het
geheugen kwieker, versterkt de zenuwen, herstelt de gezondheid van lammen en
geneest trillende ledematen'.
Salie is afkomstig uit Zuid-Europa en hier al sinds de zesde eeuw bekend.
Het is een keukenkruid, maar krijgt ook heel wat therapeutische
eigenschappen toegeschreven.
Salie houdt van kalkachtige, warme bodem, maar
wordt over gans Europa gekweekt.
Salie doet het zeer goed bij vis, maar wees er voorzichtig mee, want de
smaak gaat snel overheersen.
Ook bij varkensvlees en eend, maar ook bij
peulvruchten. Gedroogd is het sterker dan vers.
Ook bloemen van salie kunnen
in de keuken gebruikt worden. Gefrituurd in een deegjasje zijn ze een sterke
versnapering, maar je kan ze ook voor het garneren van slaatjes gebruiken.
Saliebloementhee zou helpen bij keelpijn, pulp van de blaadjes gebruiken bij
het tandenpoetsen zou een slechte adem voorkomen, een paar salieblaadjes in
een tas warme melk zou slaapverwekkend werken en het zou de spijsvertering
bevorderen. Salie is ook een zeer actieve anti-oxydant, die je lichaam kan
zuiveren van vrije radicalen. Salieblaadjes hebben ook een desinfecterende
werking.
Salieblaadjes bevatten 3 % etherische olie met kamfer, tannine,
bitterstoffen, was, saponien, hormonale bestanddelen, vitamine B en
mineralen. Het gebruik van hoge dosissen moet vermeden worden tijdens de
zwangerschap omwille van de phyto-oestrogene en baarmoederstimulerende
werking, en omwille van het gehalte aan bitterstoffen. Kleine hoeveelheden
mogen culinair gebruikt worden.
Gebruik tijdens de bevalling is mogelijk,
maar opnieuw vermijden tijdens borstvoeding.
*
Smaak:
Moeilijk te omschrijven: Warm aromatisch, prikkelend, kruidig, iets bitter
en wrang.
Salie heeft een heel 'eigen' smaak en geur en wie éénmaal salie geproefd
heeft herkent het kruid meteen.
Driekleurige salie heeft minder smaak maar is erg decoratief als garnering.
*
Gebruik:
Meestal alleen in warme gerechten.
*
Verse salie:
Wassen en kleinsnijden - Gedroogde salie (poeder en versnipperd
blad): Zoals het is.
Tip: De smaak van salie is sterk, let op met de hoeveelheid. Het is niet aan
te raden om salie in combinatie met andere mild smakende kruiden te
gebruiken, salie domineert dan over de rest.
Saliethee kan gebruikt worden als een huismiddeltje tegen allerlei kwalen en
het drinken ervan bevordert de spijsvertering na een (overdadige) maaltijd.
De kleine hoeveelheden salie die als keukenkruid gebruikt worden zijn
doorgaans geen probleem, maar er zijn daarop uitzonderingen als salie in
grote hoeveelheden of veelvuldig (dagelijks) gebruikt wordt:
Salie bevat thujon, een stof waar epilepsiepatiënten overgevoelig op kunnen
reageren.
Salie heeft een stimulerende (stuwende) werking op de baarmoeder en
vermindert de melkgift.
Zwangere en zogende vrouwen kunnen salie daarom
beter tijdelijk mijden of alleen in beperkte hoeveelheden gebruiken.
Salie
voor Rituelen
Witte Salie of White Sage wordt ook wel Indianenwierook genoemd. Door de
Amerikaanse indianen werd salie gebruikt tijdens zuiveringsceremonies en het
zuiveren van leefruimten(smudging).
Wij kennen het kruid vooral uit de tuin en de keuken. De plant heeft een
zilverwit blad met een zeer indringende geur.
Het branden van dit kruid verjaagt negatieve energieën, gedachten en emoties
en heeft een beschermende werking. Verder heeft het ook nog een kalmerende
invloed.
Kort samengevat: salie reinigt de aura en ruimtes en opent de hartchakra.
Het kruid wordt dan ook vaak gebruikt bij het begin van menig ritueel.
Hoe ga je te werk?
Gedroogde salie wordt gebrand in een
Abalone schelp.
Hierdoor komen de vier
elementen aan bod: water, vuur, lucht en aarde. Respectievelijk schelp,
vuur, rook en salie.
Doe de salie in de schelp en steek deze aan, doof de vlam wanneer het
salieblaadje brand. De rook die ontstaat door het gloeiende blaadje, zorgt
voor de reiniging. Het is de bedoeling dat de rook zich verplaatst door heel
de ruimte. Gebruik hiervoor uw hand of een veer.
De restjes van de blaadjes worden gebrand op een kooltje. Steek het kooltje
aan. Het moet gloeien en niet branden. Leg hierop de restanten salie.
Opgelet! Leg de kooltjes enkel op een hittebestendige ondergrond en ga nooit
te ver uit de buurt van een brandend kooltje.
Esoterische
Magie:
Geslacht: Mannelijk
Planeet: Jupiter
Element: Lucht
Krachten: Onsterfelijkheid, Een Lang Leven, Wijsheid Bescherming, Wensen
Magische
Krachten:
Een lang leven, wijsheid, bescherming, wensen.
Salie wordt al eeuwenlang gebruikt om een lang leven te bewerkstelligen,
zelfs onsterfelijkheid zou tot de mogelijkheden behoren. Dit wordt gedaan
door de plant elke dag te eten, of tenminste in mei (zie Engelse gezegde).
Salie wordt ook gedragen om wijsheid te vergaren en de blaadjes worden
gebruikt in talloze genezing - en geldbezweringen. Om het Boze Oog uit de
weg te gaan kan men een kleine hoorn bij zich dragen gevuld met Salie. Er
bestaan wat curieuze tuintips met betrekking tot Salie, zo zou het ongeluk
brengen zelf Salie in de tuin planten, dit zou men moeten overlaten aan een
vreemde, een andere tip is dat Salie altijd met andere planten moet staan,
anders zou dit ongeluk brengen. Overigens houden padden ook van Salie Als je
een wens wilt laten uitkomen, schrijf deze dan op een Salieblaadje, verstop
dit onder je kussen. Slaap er drie nachten op, als je droomt van het
verlangde zal dit je toekomen, gebeurt dit niet, begraaf dan het blaadje in
de tuin, zodat je geen kwaad kan gebeuren.
Salie wordt gedragen om wijsheid te vergaren en de blaadjes worden gebruikt
in talloze genezing- en geldbezweringen.
Om het boze oog uit de weg te gaan
kan men een kleine hoorn bij zich dragen gevuld met salie.
Voor de wijzen in de oudheid was het kweken van salie de tuin een garantie
voor een lang leven en een goede gezondheid. Ook betekende een struik salie
in de tuin dat de vrouw des huizes de baas was.
Dit artikel is gedeeltelijk geschreven door G. van Elteren herbasanitas.nl.
Recepten
(Dit artikel is geschreven door G. van Elteren herbasanitas.nl)
*
Sigaretten bij astma:
Een handvol gedroogd Salieblad fijnmalen.
Hiervan sigaretten rollen
die bij een astma-aanval kunnen worden gerookt.
*
Wijn bij een verwonding:
100 gr Salieblad een minuut laten koken in een halve liter goede, witte wijn.
Dan een half uur filtreren.
Met deze wijn worden wonden uitgewassen, dit bevordert de wondheling.
*
Decoct bij infecties in de mond:
50 gr Salie een half uur koken in een liter water.
Zeven.
Van dit aftreksel 4 kopjes verdeeld over de dag drinken en
ondertussen met hetzelfde decoct de mond spoelen.
*
Decoct bij kinkhoest:
Om de drie uur
een kopje van een decoct van 40 gr vers Salieblad en 20 gr Aardappelblad,
een minuut gekookt in een liter water.
Hieraan nog 100 gr honing toevoegen.
*
Thee bij een nerveuze depressie:
Voor het slapen gaan wordt het drinken van een thee aanbevolen van een
vingergreep Salieblad en een vingergreep Kamillebloemen op een kopje kokend
water en zoeten met honing.
*
Rustgevend bad:
30 gr Salieblad, 25 gr Rozemarijn, 25 gr Lavendelbloemen, 20 gr Munt en 50
gr Tijm enkele minuten laten koken in 5 liter water.
Laten afkoelen en lauw zeven, waarbij de plantendelen worden uitgeknepen.
De vloeistof toevoegen aan het badwater.
Neem je dit vlak voor het slapen gaan, voeg er dan geen Rozemarijn aan toe.
*
Appelazijn met Salie voor donker haar:
Doe een handvol van het verse of 25 gr van het gedroogde kruid in een halve
liter water en breng dit aan de kook, zachtjes 10 minuten laten koken.
Zeven en doe er dan een even grote hoeveelheid Appelazijn bij.
Laat dit mengsel afkoelen.
Na het wassen van het haar inmasseren
voor zacht en glanzend haar.
Let op!
Voor iedereen geldt dat Salie niet in grote hoeveelheden of langdurig
oraal
gebruikt mag worden (niet langer dan drie weken), als geneesmiddel en niet op de nuchtere maag
innemen.
Verder absoluut geen kinderkruid en ook niet gebruiken bij een salicylaatallergie (aspirine).
Goede combinaties...
Met Tijm en Hysop voor alle klachten van de luchtwegen, tevens gaat het goed
samen met Mirre.
Bij brandend maagzuur gaat het goed samen met Moerasspirea
en Kamille.
Verder met alle Lipbloemen.
Bronnen
Voor dit artikel gedeeltelijk gebruikte bronnen
Wilt u meer weten over dit kruid en vele andere kruiden? Bezoek dan de
website van Gonnie van Elteren,
http://www.herbasanitas.nl Gonnie van
Elteren is herboriste en geeft o.a. een opleiding kruidengeneeskunde en
leuke en interessante workshops en cursussen!
* Zelf Salie kweken:
Er zijn veel verschillende soorten van Salie verkrijgbaar.
Salie groeit het best op een zonnige plaats, in niet te vochtige, kalkrijke,
alkalische en goed gedraineerde grond. Hij kan gemakkelijk in potten,
binnenshuis en op vensterbanken worden gekweekt. De plant kan ook enige
schaduw verdragen.
Vermeerderen van gewone salie kan door het uit zaad te laten opgroeien.
Alle soorten pakken gemakkelijk aan vanuit stekken, de worteltijd is `s
zomers ongeveer vier weken. Uitplanten op 45 tot 60 cm afstand.
Snoeien (na het bloeien) om de dichtheid te behouden. De verhouten planten
elke vier of vijf jaar verplaatsen. Geelachtige bladeren kunnen betekenen
dat de wortels meer ruimte nodig hebben.
De kleine groene rups eet de bladeren, deze kan met de hand verwijderd
worden of door de bladeren te snoeien en te verbranden.
*
Toepassingen:
Decoratief
Het blad staat goed in kransen en ruikertuiltjes.
Huishouden
Leg gedroogde bladeren tussen linnengoed om insecten te verjagen.
De bladeren kunnen worden verbrand op houtskool of ze kunnen worden gekookt
in water om een kamer te desinfecteren. Salierook verdrijft dieren- en
kookluchtjes.
Cosmetisch
Gebruik het blad in gezichtsstoombaden en adstringerende reinigingslotion.
Wrijf het blad op de tanden om ze witter te laten worden. Het blad is ook te
gebruiken bij mondspoelingen. Door spoeling met sterke saliethee wordt
(grijs) haar donkerder en steviger.
Pompoensoep met
Salie
Ingrediënten voor 4 personen:
1½ kg pompoen
2 uien, grofgesneden
1 teentje knoflook, geperst
3 verse salieblaadjes
2 eetlepels olijfolie
zout
versgemalen zwarte peper
125 ml crème fraîche
verse basilicum
evt. 1 of 2 groentebouillonblokjes
*
Bereiding:
Schil de pompoen, verwijder de pitjes en snijd het vruchtvlees in blokjes.
Doe de pompoen, ui, knoflook, salie en olie in een soeppan en schenk er 1½ l
kokend water bij. Voeg de groentebouillonblokjes of zout en peper naar smaak
toe. Laat alles 30 minuten zachtjes koken. Pureer de soep met een staafmixer
of in de keukenmachine.
Verdeel de soep over vier kommen. Snijd een paar basilicumblaadjes in
reepjes.
Garneer met een schepje crème fraîche en basilicumreepjes.
Deze kennismaking met Salie, zowel helend maar ook als delicatesse,
verduidelijkt toch wel dat ze haar naam van “koningin” waardig kan dragen.
