Scheerling ~ Conium maculatum L.

Andere benamingen:
Gevlekte/Grote scheerling of dollekervel Engels: Poison hemlok.

Giftige delen:
De wortelstok bevat een zeer giftige stof maar ook de plant zelf is schadelijk.

Algemene informatie:
De gevlekte scheerling komt voor langs wegen en op braakliggend land. Vroeger was deze plant een geliefd zelfmoordmiddel. De waterscheerling is een moerasplant die in vervuilde (dichtgeslibde) sloten voorkomt.

Mate van giftigheid: +++

Gifstof(fen):
De plant bevat een giftig alkaloïde.

In het oude Griekenland was de scheerling gewijd aan de pagangodin Hekate die, naar men veronderstelt, model heeft gestaan voor het woord ‘hexe’ (Middel-Nederlands voor heks).
Een woord dat we pas aan het einde van de Middeleeuwen in onze taal tegenkomen, zo schrijft Greet Buchner in haar Heksenkruidenboek.

Het is dus niet zo vreemd dat we scheerling tegenkomen als onderdeel van heksenzalven want de deels uiterst giftige, deels verdovende werking van die plant is al vele eeuwen bekend.
De Latijnse naam ‘Conium Maculatum’ vertelt ons al dat men wist met wat voor soort plant men te doen had. Conium is afgeleid van het Griekse ‘kone’ en dat betekent ‘doden’. ‘Maculatum’ duidt op de roodachtige vlekken op de stengel.

Het Middelnederlandse woord voor scheerling was ‘schaerlinc’ en is waarschijnlijk afkomstig van het oud Saksische skerning, een woord dat drek of mest betekent en in verband wordt gebracht met de onaangename geur die de plant verspreidt. Van de oude Grieken is bekend dat ze een aftreksel van de rijpe zaden van de scheerling gebruikten om veroordeelden mee te doden. Ze werden verplicht de gifbeker te ledigen. Dit was alleen bestemd voor veroordeelden uit de betere kringen zoals bijvoorbeeld Socrates die veroordeeld werd omdat hij de jeugd zou bederven en ook niet in de Atheense goden wilde geloven. Veroordeelden uit de lagere klasse werden gedwongen een gifbeker met een aftreksel van monnikskap te drinken.
De dood die hierop volgt is aanmerkelijk pijnlijker dan de dood die het gevolg is van het drinken van scheerling.

Overigens kende men al in de Middeleeuwen ook de verdovende werking van conïne, het gif dat overvloedig aanwezig is in de hele plant, maar vooral in de zaden. Rondtrekkende lieden voerden de kippen van de boer zaad gedrenkt in een aftreksel van de scheerling en konden zo de verdoofde kippen zonder moeite met de hand vangen.
In kloosters werd scheerlingaftreksels waarschijnlijk gebruikt om de seksuele instincten te onderdrukken. Een bioloog was het opgevallen dat men rond de ruïnes van kloosters vrijwel altijd gevlekte scheerling aantreft. Scheerlingzaden op een bepaalde wijze toegepast, in elk geval uitwendig, staan erom bekend dat ze de potentie verminderen.

De Geslachtsnaam "Conium" is afgeleid van het Griekse woord "konas" wat rondtollen ~ ronddraaien betekent. Ook het woord "kone" (dood) zit erin verwerkt. Dit duidt op de hoge giftigheid van deze plant.
De soortnaam "maculatum" verwijst naar "gevlekt".

 

In het jaar 399 v. Chr. moest Socrates de gifbeker drinken. Plato beschreef de laatste momenten van de grote filosoof.
Hoe hij eerst niet meer op zijn benen kon staan en dat vervolgens zijn lichaam van onderen af gevoelloos werd tot het gif de longen en het hart verlamde.
Zeer waarschijnlijk nam Socrates, de Gevlekte Scheerling en stierf hij aan de vergiftiging met de inhoudsstof van de plant die wij tegenwoordig conïne noemen. Het was een gebruikelijke doodstraf in het oude Griekenland.

Ook de Romeinen waren bekend met het kruid, de oude Romeinse naam was Cicuta, die ook nog voorkomt in de Middeleeuwse medische literatuur, dit zorgde voor nogal wat verwarring met een andere Schermbloemige, namelijk de Cicuta virosa, de Waterscheerling, uiteindelijk heeft Linnaeus een eind aan de verwarring gemaakt en heeft de Gevlekte Scheerling Conium maculatum gedoopt.

De Gevlekte Scheerling werd gebruikt door de Angelsaksische medici uit de 10de eeuw.
Kundige kruidendokters konden het kruid zo doseren dat het als medicijn kon worden gebruikt, bijvoorbeeld als kalmerend middel, tegen astma en zenuwpijnen.
De Franse arts Guy de Chauliac bedwelmde zijn patiënten voor een operatie met de dampen van de Gevlekte Scheerling in de 14de eeuw.
Gedurende de Middeleeuwen was een mengsel van Gevlekte Scheerling, Betonie en Venkelzaad in gebruik als middel tegen de beet van een dolle hond en tegen St. Anthonisvuur.

Magie:
Geslacht: Vrouwelijk
Planeet: Saturnus
Element: Water
Goden/Godinnen: Hecate
Krachten: Astrale Projecties, Visioenen

Gebruik:
Gebruikt om astrale projectie te bewerkstelligen en om seksueel libido (potentie) te vernietigen.
Het sap kan op magische zwaarden en athames worden gesmeerd om ze te bekrachtigen en te zuiveren.
Dat kun je eventueel ook doen met je baton.
Kijk hier wel mee uit, de hele plant is extreem giftig. Spoel dus je baton goed af onder proper lopend water, nadat je hem ritueel gezuiverd hebt met scheerling. (Draag handschoenen bij gebruik ervan)!

De oude Grieken gebruikten een aftreksel van de rijpe zaden van de gevlekte scheerling om er veroordeelden mee te doden. Ze werden verplicht de gifbeker te ledigen. Dit was alleen bestemd voor veroordeelden uit de betere kringen zoals bijvoorbeeld Socrates (13) die veroordeeld werd omdat hij de jeugd zou bederven en ook niet in de Atheense goden wilde geloven. Veroordeelden uit de lagere klassen werden gedwongen een gifbeker met een aftreksel van monnikskap te drinken.
De dood die hierop volgt is aanmerkelijk pijnlijker dan de dood die het gevolg is van het drinken van gevlekte scheerling.
Overigens kende men al vele eeuwen de verdovende werking van coniïne, het gif dat overvloedig aanwezig is in de hele plant, maar vooral in de zaden. Rondtrekkende zwervers voerden de kippen van de boer zaad gedrenkt in een gevlekte scheerling aftreksel en konden ze dan zonder veel moeite vangen. De arme beesten waren gewoon verdoofd.
In kloosters werd een gevlekte scheerling aftreksel waarschijnlijk gebruikt om seksuele instincten te onderdrukken. Opvallend is dat men rond ruïnes van oude kloosters vrijwel altijd gevlekte scheerling aantreft. Gevlekte scheerlingzaden op een bepaalde wijze toegepast, in elk geval uitwendig, staan ervoor bekend de potentie te verminderen. Heksen werden er zelfs van beschuldigd dat ze brave gehuwde mannen impotent maakten door middel van hun kruiden. Ook werden zij in staat geacht om met behulp van gevlekte scheerling de vorming van borsten bij jonge vrouwen te voorkomen of op zijn minst negatief te beïnvloeden.
Maar voor eigen gebruik en zeker voor de bereiding van de zogenaamde heksenzalven, die de illusie van verre tochten door de lucht moest geven, werd zeker de gevlekte scheerling toegepast in de vorm van een extract.

"Bedenkelijk" recept voor het samenstellen van een giftige toverdrank:

Neem een grote pad en sluit ze samen met adders en aspiks op in een bokaal.
Geef deze gifdieren, als voedsel, gedurige enige dagen, alleen gifzwammen (Fungi), vingerhoedskruid (Digitalis purperea) en gevlekte scheerling (Conium maculatum), folter deze dieren door ze te slaan, te branden, enz, totdat zij van honger en woede sterven.
Bepoeder ze dan met gestoten kristalschuim en wolfsmelk (Euphorbia soorten).
Doe alles in een goed gesloten vuurvaste glazen conekolf en verdamp langzaam boven brander.
Zorg dat het verdampte vocht in een andere glazen kolf drupt.
Laat daarna alles afkoelen. Zo kunt u twee toverdranken bekomen , een vloeibare en een droge in poedervorm. De drank is even giftig als de Aqua-Toffana.
De poedervorm doet, op enkele dagen, elk levend wezen uitdrogen of oud worden, en sterft in de meest helse pijnen.

                                                                                                  Recept volgens 'Porta'.