Naam: : Heliotropium (zonnewende)
Zaaiperiode: : januari - maart
Kiemtemperatuur: : 20 - 23°C
Oppotten: : na 4 weken
Potmaat: : min. 9 cm pot
Klimaat: : starten 18°C, daarna 15 - 18°C

De Heliotropium is weer terug van weggeweest.
Vroeger was hij zeer in trek als kuipplant en nu is hij weer in de mode. Door zijn heerlijk geurende bloemen trekt deze plant de hele zomer vlinders aan. De bloemen geuren naar vanille en daarom wordt hij in het Nederlands ook wel de Vanilleplant genoemd.
Deze plant wordt door pagans, sjamanen en heksen gebruikt voor hun reukaltaar tijdens de zomermaanden.
De plant is niet wintervast en wordt daardoor als eenjarige behandeld.
Bij een goede verzorging zal deze plant de hele zomer een lust voor het oog zijn.
Het is wel aan te bevelen om de plant niet in de volle middagzon te plaatsen.
De Heliotropium behoort tot de Boraginaceae. Dit is de familie van de Ruwbladigen.
Deze plant komt oorspronkelijk uit Peru.
Deze oorspronkelijk zeer sterk groeiende plant is door selectie en veredeling tot een beheersbare plant te kweken.
De vanillegeur die vooral bij zonsopgang en zonsondergang door de grote blauwe bloemen wordt verspreid geeft een extra dimensie aan uw tuin, terras of balkon. De bloem trekt vlinders aan!

Heliotroop verwelkomt je bij windstil weer met een zoete, vanilleachtige geur. Heliotropium arborescens komt uit de Andes in Peru. Het is een groenblijvende struik, geschikt voor terras en balkon.
Het blad is gerimpeld en voelt iets ruw aan. Van het geslacht zijn meer dan tweehonderdvijftig soorten bekend. Daaronder zijn vaste planten, éénjarige, halfheesters en struiken. In Nederland is het geslacht bekender als éénjarige zaaiplant. Vaste planten of struiken ervan zul je niet of nauwelijks vinden. Zelfs in botanische literatuur is weinig te vinden over heliotroop. Heliotroop moet veel warmte, voedsel en zon hebben om goed te groeien.
Meestal wordt de struik in borders met en als éénjarige gebruikt.
Heliotroop zorgt met zijn donkergroen blad voor een mooi contrast met planten die een lichtere bladkleur hebben. Heliotroop bloeit vanaf mei tot en met eind september.

Heliotropium arborescens draagt paarse, lavendelkleurige bloemen (zie foto).

Als we de naam Heliotropium ontleden, dan is die samengesteld uit helios > zon en tropie > groeiend naar.
De plant zou dus de zonnestand volgen. De tweede naam arborescens betekent: als boom groeiend.
In ieder geval lijkt de indeling onder struiken meer voor de hand te liggen dan een indeling bij éénjarige, zoals vaak gebeurt.
Heliotropium arborescens wordt bij ons tot maximaal één meter hoog en driekwart meter breed.
Heliotroopsoorten groeien zowel in subtropische klimaten en in koelere streken.
De winterhardheid is daarmee afhankelijk van de herkomst van de plant of struik.
Heliotropium arborescens is bij ons niet winterhard. Wie de struik wil overhouden, moet deze in het najaar binnenhalen. Aan het begin van het voorjaar de struik terugsnoeien door de stengels met de helft van de lengte in te korten. Verpot heliotroop na het snoeien in een mengsel van zand en potgrond (verhouding 1 : 3). Aan het begin van de herfst kan stengelstek worden gemaakt van de topscheuten. Gebruik groeistof (Rhizopon) om het wortelpercentage te vergroten. Plant de stek in doorlatende, verschraalde potgrond en houd de stekken zo warm mogelijk. Heliotroop kan in het voorjaar worden gezaaid.
Heliotropium kan in de volle zon worden gehouden.
Geef geregeld een beetje water en eens per maand vloeibare kamerplantenmest.

Van Heliotropium arborescens zijn soms variëteiten te koop: 'Aurea' met lichtgroen, goudgeel blad, 'Early Violet' met licht paarsroze bloemen, 'Lord Robert' met paarsachtig groen blad, 'Marine' met blauwgroen blad en 'Dwarf Marine', die meer gedrongen groeit.
Veel van deze variëteiten geuren helaas nauwelijks meer.
Naast de heliotroop uit het Andes-gebergte is er een Europese soort: Heliotropium europaeum.
Deze groeit in Zuid-Europa en Klein-Azië in het wild. Het is meer een eenjarige plant, die tot vijfenveertig centimeter hoog wordt. De plant heeft slappe twijgen met wollig behaard, ovaal blad. Bloemen zijn wit of lila en veel kleiner dan die van Heliotropium arborescens. Bloeit in juni en september.

Wat meer bijzonderheden.

Heliotropium kan last van witte vlieg (milieuvriendelijk te bestrijden) of rupsen (verhuizen) krijgen.

Kenmerken:

De bladeren zijn licht ruw gerimpeld en bij zondergang en zonsopgang geuren de bloemen heerlijk naar vanille.

Verzorging:

Heliotropium houd van een standplaats in de volle zon, regelmatige watergift en maandelijks vloeibare kamerplantenmest. Maart is de aangewezen tijd om uw Heliotropium over te potten. Gebruik daarvoor een aardewerken pot (steviger en houd vocht vast) met een gat onderin, en meng 20% kleihoudende aarde door de potgrond, of neem speciale kuipplanten aarde.
In mei kan de plant naar buiten, op een zonnige en beschutte plaats.
Bij nachtvorst zul je hem voorlopig nog 's nachts binnen moeten halen.
Pas goed op voor het uitdrogen van de plant! Eenmaal weer buiten moet je ook meer water gaan geven.
In de zomer moet je dagelijks water geven, maar wel opletten dat het potgaatje vrij blijft, zodat het overtollige water eruit kan vloeien.
Iedere 14 dagen geef je wat mest.
Eventuele lange takken kort je in en uitgebloeide bloemen verwijder je met de schaar.
In de herfst is de waterhoeveelheid afhankelijk van 't weer. Zolang het nog zonnig en warm is geef je nog 2 of 3 keer per week water.
Controleer nog even of het afwateringsgat nog vrij is!
Vanaf september niet meer bijmesten en zodra het nu kouder dan 10 C° is moet de Heliotropium binnen gehaald worden.
Plaats hem op een koele - lichte plaats, met een temperatuur tussen 10 C° - 16 C°.
Vaak verliest de plant tijdens de winter al zijn bladeren, zorg er dus voor dat je deze periode geen voeding en weinig water geeft.
Houd de potkluit steeds goed vochtig en geef vanaf nu elke 14 dagen wat vloeibare kamerplantenmest.

Vermeerderen:

Het voorjaar is de tijd om deze plant te zaaien.
In 't begin van de herfst snij je stekken van de topscheuten.
Doop ze even in Rhizopon en pot ze dan op in doorlatende, verschraalde potgrond en hou ze warm.

Snoeien:

Snoeien gebeurt alleen als je vind dat de plant te groot wordt.
De beste tijd hiervoor is februari.
Bij struikvorm snoei je de zwaarste langste takken tot ongeveer de helft terug.
Bij stamvorm worden de langste takken flink terug gesnoeid.

Gebruik deze bloem voor je zomerse geuraltaar.