Coamhain, Midzomer 20-23 juni.

Over Litha is er momenteel nog maar weinig gekend.
We weten met zekerheid dat het gevierd werd, maar het fundamentele aspect over deze Keltisch - Germaanse viering is niet meer gekend.
Door de evolutie van het christendom, werd het merendeel ons ontnomen en moeten we het doen met wat we er nog over weten.
Ook het Midzomerfeest Litha is, zoals de meeste, een vuurfeest.
We dansen rond- en springen over de Midzomervuren.


Samen, met iemand waarmee je het jaar wilt doorbrengen,
over het Litha vreugdevuur springen.

Litha, Midzomer, Coamhain. Het hoogtepunt van de zomer en herafname van de zon. De era van de Grote God gaat naar z'n einde.
Rituele thema's zijn afscheid nemen van het licht, en het overwinnen van de afnemende krachten. De zon is nu op haar hoogtepunt, maar zal hierna gaan afnemen. De Zonnegod is in de kracht van zijn leven, maar zal hierna spoedig zwakker worden, en zichzelf moeten opofferen. Daarom is dit niet alleen een feest van rijkdom, maar ook van afscheid nemen. Het symbool bij uitstek hiervoor is de roos die, hoewel ze van een uitzonderlijke schoonheid is, ook pijnlijke doorns heeft. Midzomer is ook het moment waarop Koning Eik en Koning Hulst opnieuw met elkaar vechten. Dit keer overwint Koning hulst, en krijgen de afnemende krachten van de natuur dus weer de overhand. Je kunt de twee koningen niet zien als goed en slecht, beiden zijn nodig om het wiel te laten draaien. Op Midzomernacht hebben de elfen vrij spel, en kun je makkelijk verdwalen en in hun wereld terecht komen. Het feest is gedeeltelijk gekerstend, en omgedoopt in het Sint-Jansfeest. Dit werd nog volgens de oude kalender gevierd, op 24 juni. Tegenwoordig vieren de meeste heksen het feest liever tijdens de werkelijke zonnewende, die niet ieder jaar gelijk is. Een oud gebruik is het 'rijden' van lange stokken (en later bezemstelen) en zo hoog mogelijk te springen, zodat de gewassen ook hoog zouden groeien. Echt vliegen kun je het niet noemen, helaas. Versier je huis met zonnebloemen, madeliefjes, en margrieten.
 Passende kleuren: geel, goudgeel, blauw en rood.
 Voor de maaltijd: honing, aardbeien, taartjes, honingwijn.

Als Beltain het voorspel is, dan is Litha (Coamhain) het orgasme. Alles bereikt een hoogtepunt; de wereld lijkt in groen zijn uitgebarsten. Het is misschien niet de heetste dag van het jaar, maar het is de dag met de meeste uren zonlicht van het jaar. Dit is de omvang van de zonnekracht, het hoogtepunt van de God van het Groeiende Licht, de Eik Koning.
Litha is in de moderne hekserij het feest waar vuur en water, man en vrouw samenkomen in een heilig huwelijk. De speelse jonge God, die met Yule werd geboren, zal met Litha zijn verantwoordelijkheid voor de aarde moeten opnemen, deze verantwoordelijkheid wordt met Beltain gesymboliseerd door het huwelijk met de Godin. Hij sluit dan nadien een verbond met het land waarover hij regeert. Het op zich nemen van de verantwoordelijkheid voor de vruchtbaarheid van het Land, sluit in feite de belofte van het offer van de volgende sabbat in zich. Op dit moment beleven de God en de Godin hun absolute hoogtepunt van het jaar. De Grote God sluit hier een verbond met het land waarover hij regeert.
De Unie, het heilig huwelijk van mannelijk en vrouwelijk wordt op deze dag gevierd. De mannelijke energie, die staat voor vuur, kracht, volheid heerst nu. Het symbool van deze eenheid en compleetheid is de Davidsster of de zegel van Solomon. Alles bloeit en groeit. Hierna neemt de vrouwelijke energie het weer over. Door deze transitieperiode kan het een tijd zijn van allerlei reacties: innerlijk, irritaties , frustraties, noem maar op. Dit festival staat, voor wat betreft, persoonlijke ontwikkeling in het teken van: "hoe sta je in je vrouwelijke en je mannelijke energie".



De term Midzomer lijkt misschien vreemd, omdat deze datum nu in verband wordt gebracht met het begin van de zomer. Maar de oude Kelten kenden slechts twee seizoenen: licht en donker, zomer en winter.
Dit is eigenlijk het midden van de lichte helft van het jaar. Nu, na het hoogtepunt van de zonnekracht, begint het daarvoor groeiende licht terug te dimmen. Dit is de terugkeer van de duisternis. We gaan terug naar de winter toe.

Het is waar, zelfs nu je voorbereidingen treft voor een strandfeest, verslaat de God van het dimmende licht, de Hulst Koning de Eik Koning en herwint zijn kracht. De dagen zullen korten en de nachten lengen.

Maar dit is geen somber feest. De komst van de duisternis is slechts een minieme notitie in de viering van Midzomer, als we ons verheugen in de uiterste rijkdom van de Aarde.

Net als Beltain is Litha een vuurfeest. Het vreugdevuur spiegelt de krachtige zon. Wederom springen we over het vuur (of lopen tussen ontstoken kaarsen door) om onszelf met die kracht te vullen - en om symbolisch dat weg te branden dat we niet nodig hebben.

Het idee van Goden die elkaar doden is niet slechts een vermakelijk verhaal, het is een krachtig magisch beeld. Als de Hulst Koning de Eik Koning verslaat, is dat niet een letterlijke dood; het betekent een verschuiving in de balans van kracht. De Eik Koning heeft slechts het toneel verlaten, tot hij weer kan terugkeren. Dit weerspiegelt het Wiccan concept dat de dood noch 'slecht' noch 'kwaadaardig' is, maar meer een noodzakelijke transformatie, een verschuiving in een andere vorm.
 Litha, een populaire naam voor de zomerzonnewende, komt waarschijnlijk van de Saxon traditie, al zijn daar geen heldere bronnen van. Raven Grimassi, schrijft in zijn boek Encyclopedia of Wicca & Witchcraft dat de naam wellicht zou afstammen van het Anglo-Saxische lida, dat "maan" betekend.
Een andere bron meldt echter dat de benaming Litha terug te voeren is op de Germaanse wortel *hlido,wat (berg)helling betekent. Litha wordt hier blijkbaar gezien als de berghelling die de zon in juni beklimt en in juli weer afdaalt.
In Duitsland zelf werd hier echter niet de zonnewende zelf mee aangeduid.
De Germaanse heidenen hadden allen een woord om de zomer zonnewende aan te geven; Midsumer (Oud-Noors), Midsummer (Engels), Midsommar (Zweeds).
Een ander woord voor zonnewende is 'solstitium', dit stamt af van het Latijnse woord sol voor de 'zon' en sistere, dat 'de reden van stilstand' betekent. Sinds Yule (winter zonnewende) werden de dagen geleidelijk langer. Rond de zonnewende lijkt het of de zon 'stil staat' voor ongeveer drie dagen en vanaf dit punt tot de volgende winter zonnewende (kortste dag en langste nacht) worden de dagen geleidelijk weer korter. Dit geldt overigens alleen voor de noordelijke hemisfeer. In de zuidelijke hemisfeer gebeurd dit precies andersom. Wanneer het Midzomer is op de noordelijke hemisfeer, vieren ze in de zuidelijke hemisfeer dus Yule.


In het paganisme erkennen we de zon als ‘mannelijk’ symbool voor de God (licht).
Nochtans werd vroeger in de Baltische landen godin ‘Saule’ vereerd. Volgens de mythe doorkliefde ze de hemel om groei, warmte en genezing te brengen. Tal van Baltische liederen verwijzen nog steeds naar haar en worden nog steeds gezongen.
Maar laten we niet te ver afdwalen en deze Germaanse feestdag van Litha eens verder onder de loep nemen.

Litha is afkomstig uit het oud Germaans en betekent helling ofwel  berghelling.
Dit geeft de symbolische berghelling weer die de zon vanaf Yule beklimt en na Litha weer afdaalt, zoals het jaarwiel vanaf nu weer terug de duisternis in rolt (bergafwaarts).
Met Litha, de zomerzonnewende ofwel Midzomer, vieren we, omstreeks 21 juni, de hoogste stand van de zon. De kracht van de Zonnegod is op zijn hoogtepunt!
Hier wordt ook het bestaan van polariteit duidelijk gemaakt, zoals de Eikkoning, de opbouwende macht, die het moet afleggen tegen de Hulstkoning, de afbrekende macht.
Het Midzomerfeest verwijst naar de zomerzonnewende op 21 juni en de voorchristelijke feestelijkheden, voornamelijk in Noord - Europa, die hiermee gepaard gaan. Oorspronkelijk werd dit feest gevierd op 24 juni, drie dagen NA de feitelijke zonnewende.
In de 7de eeuw waarschuwde Sint Eligius de inwoners van Vlaanderen, die nog maar pas waren bekeerd tot het Christelijke geloof, voor het heidense zonnewendefeest.
Christenen mochten niet deelnemen aan deze feestelijkheden.
Later werd dit feest, net als de winterzonnewende op 24 december (het kerstfeest), verchristelijkt (gekerstend) tot de feestdag ter ere van de geboorte van Johannes de Doper op 24 juni (toeval(?)).
Midzomer of Litha wordt vooral gevierd in Germaanse landen waar het voortkomt uit het Germaans heidendom, ook wel paganisme of Ásatrú genoemd.
Midzomer staat aangeduid op de herstelde Germaanse kalender die gebruikt wordt door moderne Ásatrúars die ook Germaanse heidenen of paganisten worden genoemd.

De viering van midzomernacht is direct gelinkt aan de zomerzonnewende.
De mensen ondervonden dat planten op midzomer geneeskrachtige en magische krachten hebben en hiervoor plukten ze die op deze nacht. Vreugdevuren worden ontstoken om zich te beschermen tegen de duistere krachten waarvan wordt geloofd dat ze vrij spel hebben vanaf het moment aangebroken is waarop het aantal uren daglicht opnieuw afneemt.
En dat gaat dan weer door tot Yule, het midwinternacht feest of de winterzonnewende (wintersolstice). Yule werd door de Kerk dan weer gekerstend tot 'Kerstmis'.
Zo 'toverden' ze ook de feestdag van Wodan (Odin) om tot het "Sinterklaasfeest".

In het oude Rome werd Vesta, Godin van de Haard, half juni vereerd. De altaren voor Vesta waren normaal alleen toegankelijk voor de Vestaalse maagden, haar priesteressen, maar tijdens het jaarlijkse festival Vestalia, waren ook getrouwde vrouwen welkom.


 Vestalia.

Inheemse Amerikaanse stammen hebben Medicijnwielen (steencirkels), gebouwd die in overeenstemming zijn met het reizen van de zon tijdens de zomer zonnewende, wat aangeeft hoe belangrijk zij dit seizoen vonden.

Ook van de beroemde stenencirkel Stonehenge wordt gezegd dat het een Astrologisch centrum is, omdat de steenblokken zo zijn opgesteld dat ze exact de opkomst en ondergang van de zon en de maan op belangrijke data als midwinter- en midzomerdag aangeven.
De bewegingen van de zon, de maan en grote sterren konden zo worden gevolgd; Verduisteringen konden worden voorspeld; en de 12 goden van de dierenriem konden op de juiste datum worden aanbeden (door de Romeinen).
Stonehenge, samen met Woodhenge, beheersen de cyclus van leven en dood.
Stonehenge voor de dood, Woodhenge voor het leven.

De Christenen hebben, na hun geforceerde bekeringen in Europa van het Christendom, een nieuwe betekenis aan het Midzomerfeest gegeven, net zoals zij dat ook bij andere paganfeesten hebben gedaan. De dag 24 juni werd 'omgedoopt' naar het feest van Johannes de Doper. Zijn dag werd gevierd als een dag van triomf omdat deze heilige de voorloper van Jezus was, op deze manier werd de zomerzonnewende een voorbode van de geboorte van Jezus die geboren zou worden met de winterzonnewende.
Vaak werd het Sint-Jansvuur aangestoken met het zogenaamde negenvoudige hout, een bundel aanmaakhout van negen verschillende soorten hout.
De oorsprong hiervan is Germaans. De Kelten zagen de bomen als Heilig.
(Zie ook "Paasvuren" ofwel "Ostaravuren")


 Stonehenge - Midzomer.

De zomerzonnewende wordt in vele plaatsen over de gehele wereld gemarkeerd door o.a. steencirkels, ingekerfde markeringen of tunnelachtige passages waardoor licht alleen tijdens de zonnewende scheen. Dit toont aan dat mensen van vervlogen tijden deze dag belangrijk genoeg vonden en zoveel moeite namen om berekeningen te maken om de zonnewende te kunnen voorspellen en vastleggen. In België is dat in "Wéris".
Zie voor dit laatste ook onder onze "Linken"!

Traditioneel voor Midzomer zijn: vreugdevuren, de zon, bloemen (speciaal rode heide), fruit, water, de kleuren groen, goud, lichtblauw, geel, oranje.

~ Landen waar heden nog steeds Litha gevierd wordt zijn:
 (Bron: Wikipedia)
 Benelux (Vlaanderen en Nederland), Duitsland, Engeland, Denemarken, Noorwegen, Zweden, Estland, Letland, Litouwen, de Verenigde Staten en 'last but not least' Ierland.

* Ierland:
Ook in de Keltische wereld werd Midzomer steeds gevierd. Deze traditie dateert uit de tijd vooraleer het Christendom zijn intrede deed in Ierland. In Ierland wordt de avond van 23 juni Bonfire Night genoemd, nacht der vreugdevuren in het Nederlands.
In veel steden zijn er het weekend voor of van Midzomer concerten en wordt vuurwerk afgestoken. Op het platteland worden, op de heuveltoppen, vreugdevuren ontstoken.

* Vlaanderen en Nederland (Benelux):
In Vlaanderen en Nederland wordt het Midzomerfeest niet meer op grote schaal gevierd. Maar dankzij heidense organisaties zoals Traditie en Nederlands en Vlaams heidendom wordt de interesse van steeds meer jonge mensen in de heidense gebruiken van hun voorouders gewekt.
In de lage landen winnen de oude 'heidense' feesten terug steeds meer aan belang.

* Duitsland:
In Duitsland wordt het Midzomerfeest niet meer op grote schaal gevierd. In 1653 verbood het stadsbestuur van Neurenberg de heidense festiviteiten zelfs. Aangezien tegenwoordig steeds meer (jonge) mensen interesse tonen in de heidense gebruiken van hun voorouders wint Midzomer, net zoals in Vlaanderen en Nederland, ook in Duitsland echter opnieuw steeds meer aan belang.

* Engeland:
In Engeland werd Midzomer gevierd vanaf de dertiende eeuw met het aansteken van vreugdevuren en veel eten en drinken. Bij ons, in Nederland en Vlaanderen, kennen we vooral het Midzomerfeest in Stonehenge. Tegenwoordig gebeurt dit vooral nog in de heuvels van Cornwall. Deze traditie werd nieuw leven ingeblazen door de Old Cornwall Society in het midden van de twintigste eeuw. Ook Shakespeare schreef over Midzomer in Een Midzomernachtdroom.

* Denemarken:
In Denemarken worden de feestelijkheden rond de zonnewende Sankt Hans aften genoemd. Tegenwoordig worden in de kustgebieden op deze dag grote vreugdevuren ontstoken op de stranden en op plaatsen in het binnenland gebeurt dit aan de rand van een meer, langs waterlopen of in parken.
Het feest dateert hier uit de tijd van de Vikingen en tot 1770 was het een officiële feestdag die werd gevierd op de avond van 23 juni. Het was de dag waarop alle wijze mannen en vrouwen kruiden gingen plukken die ze de rest van het jaar gebruikten om mensen te genezen. In de Vikingtijd werden op deze dag geneeskrachtige bronnen bezocht.

* Noorwegen:
In Noorwegen wordt Midzomer Sankt Hans aften of Jonsok genoemd en het wordt gevierd op de avond van 23 juni.
Op de meeste plaatsen in Noorwegen wordt het hoogtepunt van de festiviteiten gevormd door het ontsteken van vreugdevuren. In sommige delen van Noorwegen komen daar nog het gebruik van massale schijnhuwelijken bij van zowel volwassenen als kinderen.
Deze 'schijnhuwelijken' zijn de uitlopers (of INlopers(?)) van het Groene Woud Huwelijk, wat de pagans konden (kunnen) aangaan voor de periode van 1 jaar en 1dag.
Deze huwelijken gaan het huwelijk van het 'handfasten' (handbinden) vooraf of kruisen ze, tussendoor. (Zie "Beltane" ~ "Handfasten").

* Zweden:
In het moderne Zweden worden Midsommarafton en Midsommardagen gevierd tussen
19 juni tot 25 juni. Het zijn er de belangrijkste feestdagen van het jaar. In Zweden is het traditie dat er een meiboom (of midsommarstången in het Zweeds) wordt geplant.
Daarbij wordt veel gedronken en traditioneel haring gegeten. Jonge meisjes plukken bloemen om ze onder hun hoofdkussen te leggen in de hoop op mooie dromen over hun toekomstige echtgenoot.
Huizen versieren met groen wordt geacht geluk te brengen voor de bewoners.
Voor veel Zweden is deze feestdag een dag van feesten en de start van de zomer.
De mensen verlaten de steden en trekken massaal naar het platteland, dikwijls naar een buitenverblijf, om te vieren.

* Estland:
In Estland worden de feestelijkheden rond de zonnewende Jaanipäev genoemd.
Dit feest werd al gevierd lang voor het Christendom Estland bereikte.
De opkomst van het Christendom had echter niet tot gevolg dat de heidense geloof in de vruchtbaarheidsrituelen ophield te bestaan.
In Estland worden op de avond van 23 juni vreugdevuren aangestoken waarbij de deelnemers aan de festiviteiten over het vuur springen. Dit gebruik wordt gezien als het afdwingen van voorspoed en het vermijden van ongeluk. Het niet aansteken van een vuur wordt gezien(aanzien) als ware het een uitnodiging voor brand in huis.

* Letland:
In Letland wordt Midzomer Jāņi genoemd. Het is een nationale feestdag die door zowat de hele bevolking wordt gevierd. Op deze dag worden liters bier gedronken en wordt Jāņukaas gegeten onder het zingen van volksliedjes ter ere van Jāņi.
Ook hier worden vreugdevuren ontstoken en net als in Estland springen de deelnemers aan de festiviteiten over het vuur.

* Litouwen:
In Litouwen waren festiviteiten op Midzomer, voor de bezetting door de Sovjet-Unie, een traditie waarbij vreugdevuren werden ontstoken maar het communisme onderdrukte deze traditie. Tegenwoordig wint Midzomer ook in Litouwen langzaam aan terug aan belang, evenals de talrijke andere oorspronkelijke heidense (oorspronkelijke) feesten.

* Verenigde Staten (U.S.A.):
Ook in de Verenigde Staten, waar in het verleden veel Europeanen naartoe trokken, kent men het Midzomerfeest. In het ganse land zijn er festiviteiten met Litha.
Veruit het grootste evenement vind plaats in New York waar de NYC Midsummer viering in Battery Park jaarlijks ongeveer 5000 mensen mag verwelkomen.
Dit maakt van dit evenement één van de grootste Midzomer vieringen ter wereld na Leksand en het Skansen Park in Stockholm.
NYC Midsummer wordt mede georganiseerd door het Zweedse consulaat in New York.