(Lammas, Oogstfeest, 1 augustus)

 

Lughnasadh ofwel Lammas is de Sabbat van de nazomer en van de eerste oogst.
* Lughnasadh = Dag (maand) of Feest van god Lugh, alsook de maand augustus.
* Lammas = Feest van het Brood. (Brood- of graanfeest). "Lammas" is een meer verchristelijkte (gekerstende) benaming voor Lughnasadh, om de benaming van de god Lugh weg te werken (te doen verdwijnen). Het graanfeest is blijven bestaan.
De KERMISSEN die we nu nog kennen, stammen af uit de Germaanse oogstfeesten!
De zomer is bijna over zijn Top getild. Het is tijd voor de oogst.
Daarom is het ook een oogstfeest, maar ook een Sabbat van de offers, als dank!
Het daglicht verliest sterk aan kracht en de herfst doet stilaan zijn intrede.
Nu is het de tijd om de vruchten van het licht te oogsten.
Lughnasadh is een Keltische naam en betekent het treuren of herinneren van Lugh, de Zonnegod, omdat hij op deze dag zijn leven achter zich laat ten behoeve van de oogst. Lammas is een Saksische naam en betekent broodmis (het feest van het brood).
De twee namen van het feest geven al aan dat het zowel een tijd is om te vieren als om het herinneren van het heen gaan van de God en van het jaar.
In het Neo Paganisme, is Lughnasadh één van de acht Sabbats in het Jaarwiel.
Het is de eerste van de drie oogstsabbats, (de twee volgende zijn Mabon en Samhain).
Met Lughnasadh wordt de God van het Graan herdacht. In zijn cyclus van stervend de mensen voeden en wedergeboorte wordt het graan als een aspect van de Zonnegod gezien.
Neo Paganisten gebruiken eveneens de kortere naam "Lammas", die werd overgenomen van de benaming die na de kerstening aan het feest werd gegeven (broodmis).
Lughnasadh (Gallisch: Lugunassatis; Oud-Iers: Lúghnásádh of Lúghnása; Iers: Lúnasa; Schots-Gaelisch: Lùnasdal; Welsh: Calan Awst) is één van de vier belangrijke festivals uit de voorchristelijke Keltische kalender, geassocieerd met de vruchtbaarheid van moeder aarde en traditioneel gevierd op de vooravond én op de dag van 1 augustus, tijdens de oogstperiode. Die dag viert men de overvloed van de natuur en het begin van de herfst. Een festival dat met Lughnasadh overeenstemt werd ook door de Galliërs (Kelten & Germanen) gevierd tot circa de eerste eeuw na het ons opgedrongen christendom.
Het was ook de datum waarop alle vertegenwoordigers uit Gallië bijeenkwamen aan het Condate Altaar in Gallo-Romeinse tijden (Buiten Lugdunum - "Lyon" in Frankrijk, - stond het Condate Altaar, waar de vertegenwoordigers van Drie Gauls samenkwamen om de cultus van Rome en Augustus te vieren). Condate is Gallisch voor "samenvloeiing".
Het huidige Rennes droeg vroeger ook de naam "Condate" Riedonum.
Lughnasadh wordt vertaald als "het overlijden van Lugh" en is geheel aan deze lichtgod of zonnegod uit de Keltische mythologie toegewijd.
Het festival liep vroeger van 15 juli tot en met 15 augustus. Deze laatste datum "15 augustus" is door het christendom gretig in beslag genomen en men viert nu de christelijke "Moederdag", die de dag van de Grote Moedergodin MOET vervangen... .
Moederdag is trouwens ontworpen voor de verering van de christelijke "Heilige Maagd".
Behalve drie dagen van religieuze rituelen waren de vieringen ook een tijd van wedstrijden die de kracht en handigheid moesten betuigen van de Keltische krijgers.
In heel Europa vieren mensen, nog steeds, deze feestdag met vuur en dans. (Heidens)!
De christelijke kerk heeft op die dag natuurlijk de akkerwijding ingevoerd, om de rest weg te werken en ook dáár volledig te kunnen overheersen.
In het modern Iers duidt Lúnasa nog steeds op de naam voor de maand augustus en in het Schots heet de maand augustus nog steeds Lùnasdal.
Als Nationale Feestdag in Zwitserland, het antieke thuisland van de Helvetiërs uit de IJzertijd, wijst 1 augustus ook nog steeds rechtstreeks naar deze oud-Keltische traditie.
Hier, onder de tuinkader, volgt een compleet en simpel uit te voeren ritueel dat geschikt is om in de buitenlucht, 'met niet al te veel mensen', uit te voeren... .




Een openluchtritueel voor Lugh:
 

Zoek een open plek in het bos, of een viersprong in een landelijk gebied.
Bepaal de windrichtingen aan de hand van de zon, of zoek de poolster als het nacht mocht zijn.
Je hebt een schaal met korenaren, tarwe of gerst nodig en een klein flesje zelf geweid water.
Maak indien nodig, de ruimte vrij van gevallen takken of kreupelhout terwijl je de planten vertelt waarom je dit doet.
Sta een paar minuten stil om de sfeer te doen verstillen, plaats het graan en het water in het midden en trek dan deosil (met de wijzers van de klok mee) de cirkel terwijl je zegt:

Bij het zuivere licht wijd ik deze plek, dat het een plaats moge zijn om te werken.
Een bescherming tegen vijandige krachten, waarin ik nu mijn werk mag doen.

Keer naar het oosten en zeg:

Heren van de Dagenraad, van de vroege mist en geurige wind, woon deze rite alstublieft bij en bescherm de cirkel.

Visualiseer een tijdstip vlak voor de dageraad in de lente, met licht dat door de takken van de bomen speelt en mist die tussen de bomen beweegt.
Als je dit beeld duidelijk voor ogen hebt.
Keer dan naar het zuiden en zeg:

Heren van de hete middag, van de warmte van de Zon, woon deze rite alstublieft bij en bescherm de cirkel.

Maak een beeld van een landschap dat droomt onder de hete middagzon in de hoogzomer. Hoor het gonzen van bijen en ruik de geur van het gras.
Keer dan naar het westen en zeg:

Vrouwe van de Stromende Wateren,van de bronnen en de rivieren:
Vrouwe van de avond, woon mijn rite alstublieft bij en bescherm de cirkel.

Denk aan een herfstavond.
Je staat aan een zeekust bij de monding van een rivier.
De zon gaat onder, werpt een gouden pad op de zee en kleurt de hemel van lichtrood tot lichtgeel en diep donkerblauw.
Wanneer je dit duidelijk ziet keer je naar het noorden en zeg je:

Vrouwe moeder van de Aarde.
Vrouwe van de donkerste nacht, woon alstublieft mijn rite bij en bescherm de cirkel.

Denk aan de donkere nacht in hartje winter. Sneeuw ligt dik op de grond, de sterren schitteren als diamanten en de maan is een slanke sikkel. Wanneer je dit helder voor de geest hebt, ga je in het midden van de cirkel staan en zeg je:

Dit is de Oogsttijd. We hebben de eerste korenschoven binnen gehaald en het eerste brood van het jaar is gebakken.
Ik geef dank aan de Vrouwe van de Aarde, die zo'n overvloed bracht, en Haar gemaal, de Heer van het koren, die in deze tijden geveld wordt, om Zijn lichaam aan de mensen te geven.

Neem de schaal met koren mee naar het oosten en zeg:

Voor de zegeningen van de Lente en de vroege groei van dit koren zeg ik dank.

Ga met de schaal naar het zuiden en zeg:

Voor de zegeningen van de Zomerzon en het rijpen van dit koren zeg ik dank.

Ga met de schaal naar het westen en zeg:

Voor de rijpheid,voor een droge Herfstoogsttijd zeg ik "dank".

Ga met de schaal naar het noorden en zeg:

Voor de koelte van de Aarde, die het zaad voedt, zeg ik dank.

Ga terug naar het midden, neem het water en sprenkel het over de cirkel terwijl je ronddraait.
Als je dit gedaan hebt blijf je in het midden en keer je naar het oosten.
Zeg dan:

Ik dank voor de koele Lenteregens, die maakte dat het zaad ontkiemde.

Kijk naar het zuiden en zeg:

Ik dank voor de warme Zomerregen, die het zaad deed groeien.

Kijk naar het westen en zeg:

Ik dank voor de zachte Herfstregens, die het koren helpt te rijpen.

Kijk naar het Noorden en zeg:

Ik dank voor de komende Winter, wanneer dit koren mijn brood zal zijn.

Sta even stil en mediteer over de groei en oogst en het brood dat een geschenk is. Ga tegen de wijzers van de klok in naar het noorden.
Haal het beeld duidelijk voor ogen en zeg dan:

Vrouwe Moeder van de Aarde, Vrouwe van de donkerste nacht, ik dank U voor het bijwonen van mijn ritueel en het beschermen van mijn cirkel.
Ik wens U voorspoed en zeg U vaarwel.

Laat het beeld zachtjes verdwijnen en ga naar het westen.
Haal het beeld weer duidelijk voor ogen en zeg:

Vrouwe van de stromende wateren, van de bronnen en de rivieren, ik dank U voor het bijwonen van mijn rite en het beschermen van mijn cirkel.
Ik wens U voorspoed en zeg U vaarwel.

Laat het beeld vervagen,ga naar het zuiden.
Haal het beeld weer naar voren en zeg:

Heren van de Hete Middag, van de warmte van de Zon.
Ik dank U voor het bijwonen van mijn rite en het beschermen van mijn cirkel.
Ik wens U voorspoed en zeg U vaarwel.

Laat het beeld weer vervagen, om je vervolgens naar het oosten te wenden.
Weer het tafereel voor ogen houdende zeg je:

Heren van de Dagenraad, van de vroege mist en de geurige wind, ik dank U voor het bijwonen van mijn rite en het beschermen van mijn cirkel.
Ik wens U voorspoed en zeg U vaarwel.

Laat dit tafereel vervagen; Keer terug naar het midden. Wacht een moment en beëindig vervolgens je cirkel.
Doe dit, vooral buiten, waar geen andere mensen zouden kunnen komen door, widderhins lopend (tegen de wijzers van de klok in), te zeggen:

Vergaar, vergaar al wat ik in de cirkel liet, vergaar vergaar opdat men hier geen sporen ondervindt.
Geen spoor dat hier de rust verstoort, of bang maakt wie niet bij ons hoort. Vergaar vergaar al wat hier is.

Maak met je rechterhand gebaren alsof je iets verzamelt dat je over je linkerarm hangt. Als je hiermee klaar bent loop je naar het midden van wat de cirkel was, daar pak je het in.

Dit is een mooie manier om dit ritueel te beëindigen.
De zomer, die nu wegebt, heb je ingepakt om er, volgend jaarwiel, mee verder te gaan.

Het graan is rijp en is klaar om geoogst te worden.
Appelbomen en tuinen dragen de vruchten van de zomer.
Dit is de tijd van Lughnasadh, het oud-Keltisch feest dat gehouden werd om de eerste vruchten van de oogst te vieren.

De moderne Ierse spelling Lúnasa, is de naam van augustus in het Ierse Gaelic. Lughnasadh, een oudere spelling, wordt meestal gebruikt als naam voor het seizoensfestijn dat wordt gevierd rond de eerste augustus.
In het Schots Gaelic is deze dag bekend als Lunasda of Lunasdal.
Ook de stad EN de streek in Noord Spanje, "Lugo", verwijzen naar de god Lugh.
Destijds maakte het grootste deel van Spanje eveneens deel uit van het Keltische rijk.
Vooral het geloof in Lugh en de Tuatha Dé Danann heeft daar zijn sporen na gelaten, wat nog steeds te ondervinden is, vooral in de streek van Cantabria, Asturias en Galicia.
Talrijke dolmen, menhirs en andere Keltische heiligdommen prijken er nog in de natuur en, natuurlijk, ook in de talrijke musea. Oude Keltische gewoonten vindt je er ook nog.

Lughnasadh is de tijd die een rust na gedane arbeid markeert, een tijd om voorraad in te slaan van de weldaad die de zomerzon heeft voortgebracht.
Het is een tijd om te vieren en te genieten van de uitkomst van ons dagelijks werk.

Lughnasadh is vernoemt naar Lugh, de Keltische god die heerst over kunst en wetenschap.
Volgens een Keltische legende heeft Lugh afgekondigd dat elk jaar aan het begin van het oogstseizoen een herdenkingsfeest gehouden moest worden ter ere van zijn bosmoeder, Tailtiu.
Tailtiu was de edele Dame van de Fir Bolg. (Zie "Zonnegod").
Nadat haar volk door de Tuatha de Dannan was verslagen, kreeg zij toestemming een dicht bos te rooien met het doel daar graan te verbouwen en ze stierf door uitputting tijdens deze poging.
Volgens de legende is zij begraven onder een grote heuvel die naar haar vernoemd is op de plaats waar het eerste feest van Lughnasadh werd gevierd in Ierland, de Hill of Tailte. Tijdens deze samenkomst werden spelen en competities gehouden en werd een groot feestmaal bereidt met de eerste vruchten van de zomeroogst.

Dit zijn een paar van de vele variaties die rond dit Jaarfeest nog gekend zijn.
Er zijn veel verschillende verhandelingen over Lughnasadh.
Over het algemeen zijn de elementen ‘oogstfeest’ en ‘Lugh’, de naam voor een Keltische godheid, het meest voorkomend.
Lughnasadh wordt in de moderne hekserij – Wicca - vooral als oogstfeest gevierd.
We danken de Goden voor de oogst die we hebben mogen ontvangen, niet alleen in materiële vorm, maar zeker ook de spirituele en geestelijke oogst.
Het is de eerste van drie oogstfeesten.
Mabon en Samhain zijn de andere twee.
Het thema voor dit feest is de opoffering van de God.
Zijn dood is noodzakelijk om de hergeboorte van het land mogelijk te maken.
Zijn essentie versmelt met het geoogste gewas, een opoffering dat weer tot realisatie komt met de nieuwe groei in de volgende lente.

Lughnasadh is een moment om te genieten van een welverdiende rust na gedane arbeid. Een tijd van analyseren en evalueren, de voorbereidingen voor de komende donkere tijd, waarin we terugkijken op het jaar en teren op de oogst van de komende Zomer.

Andere namen voor dit feest zijn, onder andere, Lammas en de middeleeuwse Christelijke namen, Herfst Equinox (zie "Mabon"), Graanfeest en Eerste Oogstfeest.

Ideetjes voor de viering van Lughnasadh:

* Offer slechte gewoontes of dingen die je niet (meer) wilt in je leven door symbolen hiervan in het Jaarfeestvuur te gooien;

* Bak een brood in de vorm van een man en offer het tijdens het ritueel. Maak het een deel van je feestmaal, maar vergeet niet een stuk te bewaren voor de goden;

* Neem de tijd om daadwerkelijk vruchten te plukken uit je tuin met je familie en/of vrienden. Als je zelf geen tuin hebt, zou je een ‘zelfoogst boerderij’ in de
omgeving kunnen bezoeken;

* Het maken van graanpoppetjes is een oude traditie voor dit feest;

* Verzamel je werktuigen (van Wicca of van je vak) en zegen ze om zo een nog rijkere oogst te realiseren volgend jaar;

* Dansen en spelletjes als verstoppertje;

* Deel je oogst met anderen die minder gefortuneerd zijn.

Volksgeloof / Gebruik:

De laatste korenschoof afsnijden zou ongeluk brengen, aangezien ze de Graangod vertegenwoordigde, die uit vrije wil zijn leven offerde opdat de cyclus van leven, dood en wedergeboorte, planten groeien en oogsten verder duurde. Oogsters gooiden allen tegelijk hun sikkel in de richting van de laatste schoof, zodat niemand wist wie de Graangod had vermoord.
Van de laatste schoof maakte men een graanpop, symbool van Moeder Aarde, die men versierde met scharlaken linten van Cerredwin, de Keltische Moedergodin.
De hele winter lang bleef die pop boven de haard hangen.

Associatielijst:

* Kleuren: oranje, goud, groen, geel, rood en brons.

* Voedsel: brood, graan en maïs, appels, zomervruchten, vruchtensappen, appelbier.

* Bloemen/planten: zonnebloemen, lavendel, maïs, gele bloemen, graan, rijst, heide.

* Goden: Lugh, Herne, Cernunnos, de Groene Man, Heer van de Vegetatie, alle Westerse Zonnegoden.

* Godinnen: Gaia, Demeter, Cerredwin, Tailtui, Moedergodinnen.

* Stenen: Gele diamant, citrien, tijgeroog, amber.

* Dieren: kalf, haan.

* Geuren: eucalyptus, saffraan, lavendel, kaneel, cederhout, fenegriek.

En zo draait het wiel steeds weer verder,  jaar in jaar uit, sinds mensen heugenis ...



Lughnasadh Graanoogst.