|






  



De naam "Sfinx"~"Sphinx" staat voor de god Re-Horachte.
Re (Ra) is dé
zonnegod.
Later werd de Sfinx "het levende beeld" genoemd.
De Arabieren noemden de Sfinx "Vader van de angst".
Een sfinx is een mythisch wezen en komt voor in verschillende
culturen. Niet in iedere cultuur wordt de sfinx gelijk afgebeeld. Zo
is de Egyptische sfinx, half man (hoofd), half leeuw (lichaam), maar
is de Griekse sfinx half vrouw (hoofd) half adelaar (lichaam).
Een sfinx werd in het Oude Egypte onder andere gebruikt als wachter.
De afbeelding van de sfinx werd gebruikt om vijanden angst aan te
jagen. Als tweede was de sfinx symbool voor "de wachter van de zon".
Hij werd ook vereenzelvigd met Horus, de farao, en de zon zelf.
Minder bekend is de sfinx van de
Oedipus-mythe uit de Griekse
mythologie.
Deze had bovendien vleugels, en was een vrouw. Nadat Oedipus haar
raadsel ("Wat heeft 's morgens vier benen, 's middags twee en 's
avonds drie?" Antwoord: de mens) had opgelost, stortte ze zich te
pletter op de klippen en zo werd Thebe bevrijd van het monster.
In India wordt de sfinx purushamriga genoemd (Sanskrit = mens-dier).
De traditie van de Aziatische sfinx is, in tegenstelling tot de
Egyptische en Griekse sfinx, nog volop levend.
Ook in Sri Lanka en Thailand komen ze voor.
De Egyptische Sfinx is geen vreselijk monster zoals de Griekse
Sfinx.
Deze (de Griekse Sfinx) loerde op voorbijgangers en stelde hun een vraag.
Als ze het antwoord hierop niet wisten, werden ze met huid en haar
verscheurd.
Beide creaties hebben echter wel een belangrijke overeenkomst;
het hoofd van een mens met het lichaam van een leeuw.
Van de Aziatische Sfinxen weet ik enkel dat ze bestaan en nog in ere
gehouden worden.
Voor het Heiligdom van Amon-Re in
Karnak (Egypte) staan Sfinxen met het
hoofd van een ram en van de Heilige dieren van deze tijdloze
Godheid (Amon-Re).




Sfinxen staan vaak aan beide kanten van wegen die leiden naar de
tempels van Goden.
Je kunt ook sfinxen vinden aan de ingangen van schatkamers.
De grote Sfinx van
Gizeh staat voor de graftombes van de farao's als
bewaker ervan.
Zij hebben steeds een beschermende functie van of over "iets" of
"iemand".
Ze staan op wacht en zorgen ervoor dat kwade krachten niet kunnen
passeren.
Tegen "moderne domheid" blijken ze helaas niet opgewassen te zijn.
De allergrootste Sfinx staat voor de piramide van
Gizeh.
De oudste is waarschijnlijk gerealiseerd door koning
Snofroe, de
vader van Cheops.
Deze Sfinx bevind zich momenteel "veilig" in het museum van het
Louvre in
Parijs.




De grote sfinx van Gizeh die
naar het oosten in de rijzende zon kijkt en het grootste stenen
standbeeld te wereld is, is al eeuwenlang een bron van mythen,
fabels en legendes.
Dit raadselachtige symbool van Egypte is altijd gesluierd geweest in
geheimzinnigheid.
De huidige theorie is dat de sfinx rond 2500 v. Chr. door
Farao Khafre werd gebouwd.
Toen in 1991 geologisch bewijsmateriaal aantoonde dat de sfinx
tenminste 6000 v. Chr. was gebouwd, 3000 jaar voordat de Egyptische
beschaving begon.
Naast de piramide van Cheops ligt de iets jongere piramide van
Chephren, gebouwd rond 2500 v. Chr. als graf voor deze farao, die 25
jaar over Egypte regeerde.
Deze piramide is direct herkenbaar aan de top, waarvan de
oorspronkelijke bekleding is bewaard. De piramide van Chephren, de
opvolger van Cheops, is eigenlijk de best bewaarde van de drie
koningspiramiden. Aan de top is nog een aanzienlijk deel van de
bekleding bewaard en ook van de dodentempel, de daltempel en de
verbindingsgang ertussen is nog een aanzienlijk deel bewaard. De
piramide heeft een onderste toegang, die naar de aanvankelijke, maar
nooit voltooide grafkamer leidt. Deze is in de rots van het plateau
uitgehakt.
De uiteindelijke grafkamer zou hoger, in het lichaam van de
piramide, en verder naar het zuiden komen en heeft een eigen
toegangscorridor. De reden hiervoor is mogelijk dat het
oorspronkelijke ontwerp kleiner was of verder naar het noorden was
gepland.
De onversierde granieten sarcofaag staat nog in de grafkamer.
De grote Sfinx van Gizeh vertegenwoordigt farao Chephren.
De sfinx is de wachter bij het graf van Chephren. Het beeld is een
liggende leeuw, waarschijnlijk met het hoofd van koning Chephren,
getooid met de nemsit of Koninklijke hoofddoek. Hij ligt in het
woestijnzand naast de daltempel. Bij de bouw van de piramide van
Chephren werd de sfinx gehouwen uit een natuurlijke rotsrug, die was
blijven staan nadat de bouwers van de piramide er een aantal
steenblokken hadden uitgehaald. De sporen van het kappen ziet men
duidelijk aan de zijkanten van de sfinx. Tussen zijn poten staat een
stèle van farao
Thutmosis IV ter herdenking van het feit dat de
sfinx hem hier in een droom verscheen en hem vroeg het toen hoog
opgehoopte zand rond het toen ruim duizend jaar oude beeld te
verwijderen.
Thutmosis voldeed aan de wens en werd beloond met het koningschap
over Egypte.
Het gelaat is beschadigd in later tijden door beeldenstormende
Arabieren in de 14de eeuw en de beschieting rond 1800 door de
Mamelukken, die de kop als schietschijf voor hun kanonnen
gebruikten...
De Sfinx is rechtstreeks uit een rots gehouwen en dit beeld is 20
meter hoog en 57 meter lang, zonder de poten mee te rekenen (bijna
73 meter lang met poten).
Het majestueuze beeld staat symbool voor de absolute macht van de
farao.




De neus van de grote Sfinx is vernietigd.
De soldaten van Napoleon zijn niet verantwoordelijk voor deze
schandalige
Heiligschennende verminking, zoals vroeger wel werd
beweerd.
Tussen de 3e en de 10e eeuw is deze
Heiligschennende vernieling
aangericht om te voorkomen dat mensen de Sfinx bleven vereren.
Nadat de Egyptenaren tot de sekte van het christendom waren bekeerd
en vervolgens tot de sekte van de islam, werd de Sfinx door deze
ketters beschouwd als een heidense afgod,
terwijl hij een vergane werkelijkheid voorstelt, namelijk
het symbool van eerbied en respect tegenover de Egyptische- Goddelijke &
Koninklijke macht.
De verering van het hoogedele oerleiderschap, wat Egypte ooit zo
groot gemaakt heeft.
Zo doen meerdere en uiteenlopende geruchten de ronde omtrent de
vernielingen van deze enorme kunstwerken
uit het roemrijke verleden van Egypte en zijn originele religie.
Maar, wat hield die Egyptische oerreligie toen in feite in?
In het oude Egypte wist de mens reeds dat alles om zich heen bezield
is door hogere machten; goden en geesten, zowel goede als kwade,
leven in dieren, planten, bergen en stenen. Om het evenwicht in deze
schepping niet te verstoren moest de mens deze geesten en goden
respecteren, verzoenen of bestrijden. De priesters waren de
bemiddelaars tussen hen en de mensen.
De voornaamste priester was de farao. De eerste tot en met de
laatste farao werd beschouwd als de voornaamste hogepriester, hoewel
dat in latere tijden niet meer dan een titel geworden is.
Dat lag toen ook mee aan de, toen, onvoorziene oorsprong van het
latere "verval".
De farao was de verdediger van de kosmische orde. Hij was de bewaker
van het evenwicht tussen de krachten in de hemel en de onderwereld.
De Egyptenaren noemden deze kosmische orde
Maät. Het was zo’n
belangrijk begrip dat het werd gepersonifieerd door een godin die te
herkennen was aan een veer op haar hoofd. Het was niet alleen de
veer van de waarheid, het was de kosmische orde waarin elke
rechtvaardige een plaats had.
Het beeld van de godenwereld veranderde in de loop der tijden. Door
de uitbreiding van het rijk maakte men kennis met andere goden en
vormen van godsverering.
Deze goden nam men moeiteloos op in de
bestaande godsdienst, waarin verschillende goden meerdere
verschijningsvormen kenden. Eén van de belangrijkste goden in het
oude Egypte was de zonnegod Ra.
Hij werd afgebeeld met twee veren en
een zonneschijf op zijn hoofd. De zon was een god die ’s morgens aan
de oostelijke horizon werd herboren uit de onderwereld als Cheper,
de mestkever of
scarabee.
De mestkever rolt zijn ei, dat voor de
Egyptenaren de zonneschijf symboliseerde, als een mestballetje
voort. Tijdens zijn baan langs de hemel was de god
Ra en in de avond
werd hij
Atoem genoemd, de oude zonnegod. ’s Nachts reisde hij met
zijn zonneboot over de rivier van de onderwereld en bevocht
hier de kwade geesten om in de ochtend opnieuw te verschijnen.
Tijdens het Middenrijk werd hij vereenzelvigd met de van oorsprong
lokale
Thebaanse godheid Amon.
Verreweg het meeste dat bewaard gebleven is aan materiële cultuur
uit het oude Egypte had betrekking op de godsdienst en/of het leven
na de dood.
De opzettelijk beschadigde Sfinx van Gizeh is daar één van de bewakers van.
Rond 1920 leefde er in Amerika een man die
Edward Cayce heette. Hij
was "helderziende".
Hij voorspelde bijvoorbeeld de economische crisis van 1929, de
opkomst van Duitsland en de Tweede Wereldoorlog. Al zijn uitspraken
over de toekomst deed hij in een soort trance.
Iemand anders schreef op wat hij zei. Al zijn uitspraken zijn te
vinden in een aantal boeken.
Op een dag, toen hij in trance was, werd hem gevraagd wat de Sfinx
precies was.
Hij vertelde dat de Sfinx veel ouder was dan de meeste mensen
dachten.
Onder de rechterpoot van de Sfinx zou een ondergrondse kamer zijn.
Hij noemde die kamer de "Hall of records" (kamer met documenten).
Hier zouden verborgen documenten liggen over de werkelijke bouwers
van de Sfinx. (Zoiets als "De
Dode Zeerollen").
Pas een aantal jaren geleden ontdekten seismologen met een
seismograaf dat Edward Cayce gelijk had. Een seismograaf kan via
geluidsgolven ontdekken of er holle ruimtes onder de grond zitten.
Er werden een aantal holle ruimten onder de Sfinx ontdekt. Helaas
weet niemand wat deze holle kamers betekenen. De Egyptische regering
geeft geen toestemming om dat te onderzoeken, daar ze "bang zijn dat
het historische monument gevaar loopt". (Of zoiets...).
Als de Sfinx inderdaad veel ouder is dan de Egyptische beschaving,
dan is de Sfinx het oudste bouwwerk ter wereld.
Dan zullen we de geschiedenis moeten herschrijven en herformuleren, want tot nu
toe denken we dat de eerste echte beschaving begon met de
Egyptenaren...
Door de aanwezigheid en de wetenschap van de Sfinx wordt dat dan
toch wat twijfelachtig...




  

De Sphinx is een wezen dat
zowel in de Griekse als Egyptische mythologie voorkomt. Sfinxen
hebben het lichaam van een leeuw en het hoofd van een mens. De
Griekse Sfinx heeft bovendien vleugels, die bij de Egyptische
variant ontbreken.
In
de Griekse mythologie bevindt de Sfinx zich op een rots nabij de
stadspoort van
Thebe en geeft zij alle
voorbijgangers raadsels op. De Sfinx wurgt iedereen die het antwoord
niet weet. Nadat er diverse doden waren gevallen, ging Oedipus de
uitdaging aan. De Sfinx geeft hem het volgende raadsel op: "Wat gaat
's morgens op vier voeten,
's middags op twee en 's avonds op drie, en is juist op drie en vier
voeten het minst behendig"? Oedipus weet het antwoord. Het luidt:
"De mens".
Als kind kruipt een mens op vier voeten als volwassene loopt hij op
twee voeten en als bejaarde loopt de mens met een stok als derde
been.
De Sfinx was zo verbaasd dat Oedipus het antwoord wist dat zij
zichzelf vernietigde door zich van de rots in een afgrond te
storten.
Ook hier is de sfinx weer een demon, die verslagen moet worden. Deze
functie is dus niet overgenomen van de Egyptenaren, maar van de
Mesopotamiërs. Ook het uiterlijk
van de Griekse sfinx lijkt meer op de Mesopotamische dan op de
Egyptische sfinx: de Griekse sfinx is vrouwelijk, heeft borsten en
omhoog gekrulde vleugels.
Ze wordt vaak afgebeeld als doodsdemon en gebruikt als grafwachter.
Uit de mythe van Oedipus is een woord ontstaan wat nog wel eens
gebruikt wordt in onze taal: "Een oedipuscomplex". Het woord
betekent (naar
Freud): "Aan de door seksualiteit
bepaalde instinctieve erotische binding van het kind aan zijn
ouders, waarbij met name de zoon zich aangetrokken voelt tot de
moeder (en de vader als concurrent ziet)".
Doet dit verschijnsel zich voor bij een meisje, dan wordt het een
electracomplex genoemd, naar de
mythe over de dochter van
Agamemnon, ook een figuur uit de
Griekse Mythologie.


De Egyptische Sfinx geldt als
een godin van wijsheid en kennis.
In de
hellenistische periode stond Egypte
onder Grieks gezag. De machthebbers, generaal
Ptolemaios en zijn nakomelingen,
werden als Farao's vereerd. Mogelijk stelt het beeldje van de sfinx
een prinses voor van het
Ptolemaeïsche hof. Het gezicht
heeft enkele karakteristieken, die nauw aansluiten bij
muntportretten van de
Ptolemaeën, met name de nogal
geprononceerde kin.




De sfinx komt al vrij vroeg in
de Assyrische en Babylonische kunst voor, maar verandert sterk onder
de invloed van de Mesopotamische cultuur. De sfinx wordt niet als
goede wachter gezien, maar als demon, die verslagen moet worden. Dit
komt waarschijnlijk door de Egyptische vijand verslindende sfinx,
die het meest overgenomen werd. Ook zijn de meeste sfinxen geen
leeuwsfinxen, maar stiersfinxen. Deze stiersfinxen hebben later in
het
Assyrische Rijk (ca. 650 v. Chr.)
wél een bewakersfunctie: ze bewaken het paleis van de koning. Verder
zijn ze meestal staand of lopend afgebeeld, niet liggend, en hebben
de Mesopotamische sfinxen vleugels, terwijl de Egyptische sfinxen
dat niet hebben.
De oudste hoge cultuur in Egypte is vrijwel zeker afkomstig uit
Mesopotamië. Als we de oorsprong
van de beschaving zoeken, dan moeten we dus eerder naar Mesopotamië
kijken dan naar Egypte.

Sfinxen Mesopotamië.




  
 |